Od wielu lat studia MBA są trampoliną do wielkiej kariery w biznesie. Ich absolwenci uzyskują zawodowy awans oraz wyższe zarobki. Od 1991 roku program MBA (Master of Business Administration) obecny jest też w naszym kraju.

Idea programu Master of Business Administration powstała już ponad 100 lat temu. Pierwszą szkołą, która go implementowała, był Dartmouth Collage w Pensylwanii. Po drugiej wojnie światowej MBA dotarło do Europy, a po upadku żelaznej kurtyny również do Polski. Obecnie w naszym kraju oferowanych jest ponad 60 programów MBA.

Podstawowym zadaniem programów jest kształcenie przyszłych menedżerów. Jacy zatem powinni być menedżerowie przyszłości? Tak charakteryzuje ich Pani Magdalena Markowska z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej:

Współcześni menedżerowie, działający w warunkach ciągle rosnącej konkurencji i silnej presji innowacyjności, muszą być szczególnie dobrze przygotowani zawodowo do sprostania tym szczególnym wymaganiom. Postępujący proces globalizacji rynków, integracja Polski z UE i towarzyszące jej przyspieszenie przekształceń strukturalnych w kraju, rosnąca złożoność procesów technologicznych i organizacyjnych oraz procedur podejmowania decyzji, a także konieczne w tych okolicznościach częste zmiany strategii i warunków funkcjonowania podmiotów gospodarczych, stwarzają zapotrzebowanie na menedżerów, którzy nie tylko właściwie rozumieją te procesy i zjawiska dokonujące się w bliższym i dalszym otoczeniu i prawidłowo je interpretują, ale również są w stanie aktywnie je współkształtować.

Programy MBA prowadzone są w różnych wariantach. Generalnie wyróżnić tu można:

• Dwuletnie MBA – trwają cztery semestry, czyli średnio ok. 18 miesięcy. Studenci, którzy je rozpoczynają legitymują się już określonym doświadczeniem w pracy zawodowej. Zajęcia odbywają się w systemie dziennym.

• Przyspieszone MBA – są skondensowaną formą studiów dwuletnich. Grafik zajęć i egzaminów jest bardziej napięty, nie ma m.in. trzy-miesięcznej przerwy wakacyjnej, natomiast przerwa zimowa obejmuje zaledwie ok. 7-10 dni.

• Wieczorowe MBA – zajęcia odbywają się popołudniami, po godzinach pracy. Charakteryzują się mniejszą intensywnością.

• Executive MBA – mają na celu dokształcenie i poszerzenie umiejętności już pracujących menedżerów. Osoby przystępujące do tego rodzaju programu wywodzą się z różnego rodzaju organizacji; rządowych, profit czy non-profit.


Dyplomy MBA posiadają różną wartość. Wpływa na nią przede wszystkim prestiż szkoły. O prestiżu tym decydują tradycja czy nazwiska wykładowców, którzy gwarantują odpowiednio wysoki poziom nauczania. Wytyczaniem standardów i oceną poszczególnych programów MBA zajmują się specjalnie do tego powołane organizacje. Co roku rankingi najlepszych szkół MBA publikują takie gazety, jak the Wall Street Journal, Fortune czy Financial Times. Do najlepszych ośrodków MBA na świecie należą University of Pennsylvania, London Business School, Stanford University czy Harvard Business School. Natomiast w Polsce, wg rankingu Wprost, czołówka to programy prowadzone przez Uniwersytet Warszawski w połączeniu z University of Illinois, Politechnikę Warszawską wraz z London Business School czy SGH współpracującą z uniwersytetem z Montrealu. Rankingi najlepszych szkół MBA na świecie i w Polsce prezentujemy poniżej.

Studia MBA nie należą jednak do tanich. Ich średnia cena to ok. 28 tys. zł, przy czym najdroższe kosztują nawet 85 tys. zł, natomiast najtańsze tylko 3-4 tys. zł. Przed wybraniem odpowiedniej szkoły nie należy jednak kierować się chęcią zaoszczędzenia, gdyż cena odzwierciedla w tym wypadku jakość danego programu.

Ale nie tylko czynnik finansowy decyduje o przyjęciu do szkoły MBA. Kandydaci chcący przystąpić do programu MBA muszą spełnić określone kryteria. Od przyszłych uczestników wymagane jest 2-3 letnie doświadczenie na stanowisku kierowniczym, wyższe wykształcenie i dobra znajomość języka angielskiego.

Wykładowcami MBA są oprócz nauczycieli akademickich również praktycy, m.in. członkowie zarządów dużych korporacji. Pozwala to studentom na poznanie ważnych zagadnień z dwóch perspektyw – teoretycznej i praktycznej. Studenci nabywają szerokie spectrum umiejętności z zakresu prowadzenia biznesu, zarządzania, finansowania, kwestii prawnych, ale też wiedzy związanej z psychologią.

Pani Magdalena Pietrzak z biura MBA Uniwersytetu Europejskiego Viadrina tak charakteryzuje program MBA uczelni z Frankfurtu nad Odrą - program studiów składa się z teoretycznych wykładów oraz zajęć praktycznych z doświadczonymi trenerami managementu, podczas których rozwiązywane i analizowane są przypadki problemowe. Oprócz praktycznej wiedzy w dziedzinie business management, leadership skills i cross-cultural project studenci mają okazję odwiedzić wybrane firmy polskie i niemieckie oraz skorzystać z indywidualnej porady zawodowej (career coaching).

Pani Ewelina Waszak, administrator studiów MBA Wyższej Szkoły Bankowej z Poznania, za najważniejsze korzyści płynące z uczestnictwa w programie uważa zdobycie kontaktów osobistych z kadrą dydaktyczną i wyróżniającymi się praktykami Biznesu, kontakty z krajowymi i zagranicznymi firmami, możliwość praktycznego zweryfikowania zdobytych umiejętności czy możliwość dalszego doskonalenia się w ramach Stowarzyszenia Studentów i Absolwentów MBA.
Standardem jest, że szkoły MBA z różnych państw ze sobą współpracują. Dzięki temu absolwenci mogą poszczycić się, oprócz dyplomu uczelni macierzystej, również dyplomami uczelni zagranicznych.

Statystyki pokazują, że po kilku latach od ukończenia programu zarobki absolwentów wzrastają dwu- czy nawet trzykrotnie. Absolwenci najbardziej prestiżowych szkół tego rodzaju, takich jak Stanford University, University of Pensylvania czy Harvard Business School, mogą liczyć na zarobki znacznie przekraczające 150 tys. dolarów rocznie.


Dla IPO.pl:

Dr Adam Ubertowski, Dyrektor Programu MBA w Gdańskiej Fundacji Kształcenia Menedżerów*

Studia MBA w odróżnieniu od wielu innych studiów podyplomowych obejmują swoim zakresem wszystkie istotne obszary funkcjonowania każdej organizacji gospodarczej. Osoby przystępujące do programu mają szansę zdobywać wiedzę tzw. twardą z zakresu prawa, rachunkowości, zarządzania finansami czy marketingu jak również miękką z obszaru zarządzania ludźmi, sposobu prowadzenia negocjacji czy psychologii społecznej. Co istotne wiedza ta podąża za aktualnymi trendami oraz jest wysokiej jakości. Tak więc jeżeli tylko jest ona przyswajana na przyzwoitym poziomie daje dużą swobodę poruszania się w rzeczywistości organizacji, ułatwia zrozumienie jej kultury, a także miejsca znaczenia jednostek w niej funkcjonujących. Często umożliwia zrozumienie panujących nieprawidłowości, a tym samym daje szansę na wprowadzanie pozytywnych zmian.

*Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów co roku plasuje się, według rankingu Wprost, w czołówce najlepszych szkół MBA w Polsce. GFKM współpracuje z RSM Erasmus University oraz IAE Graduate School of Management z francuskiego Aix-en-Provence.


Najlepsze szkoły MBA w Polsce wg Wprost (2007):

1) Międzynarodowe Centrum Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego i University of Illinois at Urbana Champaign - Executive MBA
2) Szkoła Biznesu Politechniki Warszawskiej i London Business School - Studia Podyplomowe Executive MBA
3) Szkoła Główna Handlowa i University of Quebec at Montreal - CEMBA Canadian Executive MBA
4) Szkoła Główna Handlowa i University of Minnesota WEMBA Warsaw Executive MBA
5) Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarzadzania im. L. Koźmińskiego - European MBA oraz Executive MBA
6) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego i University of Maryland - Polsko-Amerykański Program Studiów Executive MBA
7) Wyższa Szkoła Zarządzania/The Polish Open University i Oxford Brookes University - Studia Podyplomowe MBA
8) Centrum Kształcenia Menedżerów przy Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego - MBA Programme at CMT
9) Gdańska Fundacja Kształcenia Menedżerów i RSM Erasmus University - Podyplomowe Studia Menedżerskie MBA
10) Wielkopolska Szkoła Biznesu przy Akademii Ekonomicznej w Poznaniu przy współpracy Nottingham Trent University - Executive MBA
11) Akademia Ekonomiczna w Poznaniu i Georgia State University w Atlancie - Studia Podyplomowe MBA Poznań - Atlanta
12) Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego oraz ESSEC Paris Business School - Studia Podyplomowe MBA-IZMA
13) Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Krakowie- Studia Podyplomowe MBA
14) Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Dominican University Chicago - Executive MBA
15) Uniwersytet Szczeciński przy współpracy University of Leicester i Manchester Metropolitan University - Studia Podyplomowe MBA


Najlepsze szkoły MBA na świecie wg Financial Times (2007):

1) University of Pensylvania (USA)
2) London Business School (Wielka Brytania)
3) Columbia Business School (USA)
4) Stanford University (USA)
5) Harvard Business School (USA)
6) Insead (Francja/Singapur)
7) MIT (USA)
8) IE Business School (Hiszpania)
9) University of Chicago (USA)
10) University of Cambridge (Wielka Brytania)
11) Ceibs (Chiny)
12) Iese Business School (Hiszpania)
13) New York University (USA)
14) IMD (Szwajcaria)
15) Dartmouth College (USA)