| Szukaj w IPO.pl |
| Szukaj w IPO.pl |
|
Pojęcia, geneza i cele tworzenia Specjalnych Stref Ekonomicznych
|
|
Kwestia ekologii jest bardzo ważna w tworzeniu Specjalnych Stref Ekonomicznych. Zanieczyszczenie środowiska prowadzi nie tylko do degradacji okolicy, ale mając na uwadze coraz większą świadomość ekologiczną, a nawet zorientowanie niektórych firm na działalność typu „environment friendly”, niedocenienie tej kwestii może prowadzić do utraty wartości gruntów położonych w strefie i jej pobliżu. Kwestia tworzenia nowych miejsc pracy jest jedną z podstawowych, o ile nie najważniejszą przyczyną decyzji o utworzeniu Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tylko w miejscu dysponującym odpowiednim potencjałem ludzkim obecnie i w najbliższej przyszłości może zostać ustanowiona strefa. Dzieje się tak z prostych przyczyn: w miejscu gdzie nie ma siły roboczej, nie powstanie przedsiębiorstwo wymagające ludzkiej pracy. Ze względu na szeroki zakres celów jakie mają do osiągnięcia strefy, ich wpływ na region także nie ogranicza się do jednego obszaru. Sukces strefy mierzy się czterema głównymi płaszczyznami. Pierwszym z nich jest efekt społeczny. Ze względu na tworzenie stref na obszarach dużego bezrobocia, ważnym i jednocześnie łatwo mierzalnym kryterium efektywności działania strefy jest ilość utworzonych miejsc pracy. Stworzone etaty powinny być przeznaczone szczególnie dla niewykwalifikowanych pracowników fizycznych i osób z wykształceniem zawodowym. Przyczyną tego jest przede wszystkim zmniejszona mobilność osób gorzej wykształconych – to miejsce pracy musi niejako „przyjść” do nich, raczej nie zdecydują się oni na migrację na drugi koniec Polski – oraz duża liczba bezrobotnych, którzy całe życie przepracowali w jednym, zacofanym technologicznie zakładzie lub rolnictwie. Większa mobilność osób lepiej wykształconych pozwala wierzyć, iż w razie potrzeby zdecydują się na zmianę miejsca zamieszkania wraz z ofertą pracy – także ze strefy. Czynnik ekonomiczny wskazuje na efektywność stref w drugim najważniejszym punkcie ich działalności. Firmy osiadają się w strefach, mając nadzieję na osiąganie większych zysków niż w przypadku przeprowadzenia inwestycji w innym miejscu. Jednak cel ten nie powinien być osiągnięty wyłącznie poprzez ograniczenie podatków i pozyskanie tańszej siły roboczej. Oprócz tych niewątpliwych zalet, Specjalne Strefy Ekonomiczne oferują także możliwość współpracy z innymi przedsiębiorstwami ulokowanymi w strefie oraz poza nią. Szczególnego znaczenia nabiera ostatni przypadek – gdy inwestorzy nawiązują kooperację z przedsiębiorstwami z regionu, ale nienależącymi do strefy. W ten sposób nasilają się korzyści wynikające z utwoutworzenia strefy i wzmagają czynniki wpływające na jej rozwój. Niebezpieczeństwem jest jednak tzw. efekt enklawy. Polega on na tym, że firmy działające w strefach korzystają z niższych podatków i tańszej siły roboczej, jednocześnie zaopatrując się i sprzedając towary poza regionem. W ten sposób region praktycznie nie odnosi żadnych, poza zmniejszeniem bezrobocia, korzyści związanych z istnieniem Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Kolejną miarą powodzenia jest sukces ekologiczny. Strefy, promując nowe technologie i czystą działalność, powinny prowadzić do powolnej eliminacji aktywności bardziej uciążliwej dla środowiska. W rezultacie ograniczeniu ulegają zanieczyszczenie wody, powietrza i gleb. Promocja powtórnego przetwórstwa odpadów sprawia, iż mniej ich trafia na wysypiska. W miarę możliwości eliminuje się także ruch kołowy, zastępując go nowoczesnymi środkami transportu zbiorowego, w celu ograniczenia emisji spalin i hałasu. Wszystko to sprawia, iż czynnik ekologiczny jest jednym z głównych kryteriów decydujących o przyjęciu danego inwestora do strefy. Jednak Specjalne Strefy Ekonomiczne działają nie tylko poprzez selekcję lokatorów, ale równie często same podejmują działania proekologiczne, np. budując oczyszczalnie ścieków (z których korzystają nie tylko firmy działające w strefie, ale także i sąsiadujące z nią osiedla miast). Ostatnim zagadnieniem jest kwestia wpływu strefy na przestrzeń w jakiej funkcjonuje. Mając na uwadze fakt, iż jednym z celów Specjalnych Stref Ekonomicznych jest zagospodarowanie majątku przemysłowego, ich powstanie na terenach dawnych przedsiębiorstw i ośrodków przemysłowych pozwala na przywrócenie życia w opuszczonych budynkach i niszczejących pustostanach. Remont i wynajem dotychczasowych nieużytków nie tylko może w przyszłości stanowić zastrzyk gotówki, ale przede wszystkim pozwala odmienić oblicze zespołów nieruchomości, a wraz z nimi – wpłynąć na poprawę wizerunku całych dzielnic i miast. W ten sposób mogą powstać nowoczesne ośrodki przemysłowe, nieuciążliwe dla środowiska – więc umożliwiające koegzystencję sfery gospodarczej i prywatnej. Tworzenie Specjalnych Stref Ekonomicznych jest jednym z rozwiązań wspierających przemysł. Mając jednak na uwadze różnorodne cele, jakie mają one spełnić, strefy nie powinny być postrzegane jedynie jako obszar wyłączony z obowiązku podatkowego, ale jako zintegrowany instrument rozwoju przemysłu i walki z bezrobociem. Przedstawiony bezpośredni i pośredni wpływ stref na sfery społeczną. ekologiczną, ekonomiczną oraz przestrzenną miast podkreśla funkcje przez nie pełnione unaoczniając jednocześnie całą paletę zysków jakie osiąga region z utworzenia Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Autor: Eliza Smyrgała, redaktor portalu IPO.pl Strony:
1 2 |