Niezwykle ważne jest dla podatnika poprawne określenie chwili powstania obowiązku podatkowego. Powodem tego jest fakt, że podatnik jest zobowiązany w odpowiednim czasie wyliczyć w prawidłowej wysokości kwotę zobowiązania podatkowego ewentualnie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz wykazać ją w deklaracji VAT.

Ogólna zasada wyrażona w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) stanowi, iż obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. W przypadku, gdy wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu począwszy od dnia wykonania usługi. Podobne reguły stosuje się do faktur za częściowe wykonanie usługi.
Od powyższej zasady ustawodawca określił jednak liczne wyjątki. Zostały one wymienione m.in. w art. 19 ust. 13 ustawy o VAT. Do wyjątków tych należą m.in. usługi transportowe czy budowlane.

Terminy wystawienia faktury.

Wedle przyjętego kanonu fakturę należy wystawić nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru albo wykonania usługi. Jeśli podatnik określa na fakturze tylko miesiąc i rok dokonania sprzedaży (czyli w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym) wtenczas w zaistniałej sytuacji fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od zakończenia miesiąca, w którym dokonano sprzedaży.

Szczególne zasady dokumentowania dla określonych czynności wykonywanych przez podatników.

Szczególne zasady dokumentowania dotyczą tych czynności, w stosunku do których w sposób szczególny określony został moment powstania obowiązku podatkowego. W myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie m.in. wystawiania faktur (Dz. U. nr 95, poz. 798 ze zm.) w przypadkach określonych w art. 19 ust. 10 i ust. 13 pkt 1-5 i 7-11 ustawy o VAT, fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego oraz nie wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Wyjątkiem od tej reguły są faktury dokumentujące dostawy energii elektrycznej i cieplnej, gazu przewodowego, usługi telekomunikacyjne i radiokomunikacyjne, a także usługi wymienione w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy (należą tu: usługi w zakresie rozprowadzania wody, usługi w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, usługi sanitarne i pokrewne). Faktury na tego typu usługi mogą być wystawione wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego. Kryterium podstawowym jest to, że faktura musi zawierać informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

Wcześniejsze wykazanie obowiązku podatkowego .

Z tą kwestią mają najczęściej problem podatnicy będący usługodawcami oraz dostawcami towarów. W stosunku do nich prawodawca określił szczególny moment powstania obowiązku podatkowego.