Myśląc o założeniu własnej firmy i kalkulując opłacalność tego przedsięwzięcia, trzeba wziąć pod uwagę pewne stałe ciężary związane z jej prowadzeniem. Do takich z pewnością należą podatki, które często musimy płacić niezależnie od tego, czy nasza działalność przyniesie jakikolwiek zysk .

Płacenie podatków to nie tylko ciężar o wymiarze finansowym. Trzeba pamiętać nie tylko o wpłaceniu w terminie określonych kwot na konto urzędu skarbowego, czy urzędu gminy. Wiąże się z tym wiele dodatkowych obowiązków - należy bowiem prowadzić odpowiednie ewidencje księgowe , wystawiać faktury i rachunki, wypełniać i składać deklaracje i zeznania podatkowe, zgłaszać do urzędu skarbowego wszelkie zmiany, składać w terminie stosowne oświadczenia . A poza tym trzeba zapoznać się z przepisami regulującymi zasady płacenia poszczególnych podatków i wciąż śledzić ich zmiany (a niestety są one częste).

Niewłaściwie prowadząc ewidencje podatkowe i zaniżając wysokość płaconego podatku narazisz się na poważne konsekwencje - konieczność płacenia wysokich odsetek od zaległości podatkowych, karę grzywny, wyższy karny podatek. Pamiętaj, że nieznajomość, czy błędna interpretacja przepisów podatkowych nie usprawiedliwia Cię i nie zwalnia z obowiązku ich stosowania!

Wielu przedsiębiorców zleca swoje rozliczenia podatkowe fachowcom. Uprawnieni do wykonywania tego typu usług są obecnie wyłącznie doradcy podatkowi (wpisani na listę doradców podatkowych) oraz osoby posiadające licencję Ministerstwa Finansów do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Potrzebne przepisy podatkowe możesz odnaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Finansów ( www.mf.gov.pl ). Ich zbiory są również dostępne w sprzedaży (można je kupić prawie we wszystkich urzędach skarbowych).

Od dochodów i od obrotów

Każdy przedsiębiorca będzie z pewnością zobowiązany do zapłacenia podatku dochodowego (PIT - dla osób fizycznych lub CIT - dla spółek kapitałowych) od dochodów (przychodów) jakie osiągnie ze sprzedaży produkowanych przez siebie towarów lub z tytułu świadczonych usług.

Sprzedaż towarów i świadczenie usług jest też opodatkowane podatkiem obrotowym VAT. Każdy, kto we własnym imieniu i na własny rachunek rozpocznie sprzedaż towarów bądź świadczenie usług w ramach działalności gospodarczej, powinien co do zasady naliczać ten podatek. Jednak na początek - dopóki firma ma niewielkie obroty - można korzystać ze zwolnienia od tego obowiązku. Innym podatkiem od obrotu jest akcyza - ta jednak obciąża w zasadzie tylko producentów i sprzedawców wyrobów akcyzowych (takimi są np. alkohole, paliwa, niektóre kosmetyki, a także energia elektryczna).

Od nieruchomości

Przedsiębiorcy, którzy są właścicielami nieruchomości (gruntów, budynków, budowli, lokali) wykorzystywanych na cele działalności gospodarczej płacą też podatek od nieruchomości według dużo wyższych niż zwykli obywatele stawek podatkowych. Podatek ten wpłaca się nie do urzędu skarbowego, a do kasy gminnej (miejskiej). Stawki są różne w różnych gminach (bo to gminy decydują o ich wysokości). Jednak np. za metr kwadratowy budynku zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej na pewno nie zapłacimy w 2005 r. więcej niż 17 zł 98 gr (ten górny limit wynika z rozporządzenia ministra finansów).

Opłata targowa

Innym podatkiem lokalnym jest opłata targowa, którą muszą zapłacić osoby handlujące na targowiskach (tę daninę pobiera na miejscu inkasent). Jej stawki także samodzielnie ustalają gminy (maksymalna wynosi 597,86 zł dziennie).

Od środków transportu

Przedsiębiorcy prowadzący działalność transportową, a także wszyscy inni, którzy posiadają samochody ciężarowe powinni się też liczyć z koniecznością zapłaty podatku od środków transportowych.

Podatkowi temu podlegają:

• samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) od 3,5 tony,
• ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o DMC zespołu pojazdów od 3,5 tony,
• przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym mają DMC od 7 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego,
• autobusy.

Wysokość tego podatku ustalają gminy, jest ona również zróżnicowana w zależności od rodzaju pojazdu (w 2005 r. dla najmniejszych aut wynosi on maksymalnie około 640 zł rocznie, a dla największych - około 2440 zł rocznie).

Od umowy spółki i pożyczki

Osoby, które zakładają spółkę, muszą się liczyć z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy spółki (a raczej wartości wniesionych do niej wkładów, w wysokości 0,5 proc.).

Podatek ten (w wysokości 2 proc.) płaci się także od umowy pożyczki. Jednak pożyczki zaciągnięte na działalność firmy są z niego zwolnione. Zatem pożyczając na ten cel pieniądze lub rzeczy - od osoby fizycznej (członka rodziny, znajomego) - nie trzeba ponosić dodatkowego obciążenia na rzecz fiskusa i to bez względu na wartość tej pożyczki.

Warunkiem zwolnienia z podatku jest jednak udokumentowanie, że pieniądze będące przedmiotem pożyczki zostały przeznaczone na pokrycie wydatków poniesionych na rozpoczęcie lub prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy. Jeśli przedmiotem pożyczki są nie pieniądze, lecz rzeczy, również należy udokumentować ich wykorzystanie na potrzeby firmy w tym okresie. Przepisy nie określają przy tym, jak mają wyglądać dokumenty poświadczające wykorzystanie pożyczki. Dopuszczalny jest więc każdy dowód poniesienia wydatku i sfinansowania go ze środków pochodzących z pożyczki bądź zużycia określonych rzeczy (surowców, materiałów) w ramach działalności gospodarczej.

Tekst pochodzi z Poradnika absolwenta „Wyprawka Maturzysty 2005”, który jest integralną częścią Programu „Pierwsza Praca” i stanowi kompendium wiedzy przydatnej maturzystom, studentom i absolwentom szkół wyższych, „Wyprawka” składa się z artykułów poświęconych wyborze kariery, dalszym możliwościom kształcenia, zakładaniu własnej działalności, prowadzeniu firmy w UE czy sposobom zdobywania doświadczenia dzięki wolontariatowi.