Przykład 1

Pan Artur zamierza wykorzystać to, że mieszka w atrakcyjnie położonej miejscowości i zająć się agroturystyką. Namawia rodziców-rolników, by pomogli mu otworzyć niewielki pensjonat z kilkoma pokojami na wynajem. Planując to przedsięwzięcie, zastanawia się też nad tym, jak najkorzystniej je opodatkować. W zakresie podatku dochodowego może skorzystać z wszystkich trzech możliwości, czyli wybrać zasady ogólne, ryczałt ewidencjonowany lub kartę podatkową.

Podatek na zasadach ogólnych pan Artur może płacić według skali podatkowej (w wysokości 19, 30 lub 40 proc. w zależności od wielkości dochodów) lub wybrać rozliczenie liniowe (19 proc. bez względu na wysokość dochodu). To pierwsze rozwiązanie opłaca mu się tylko wtedy, gdy jest pewien, że jego dochody nie przekroczą pierwszego przedziału skali podatkowej (37 024 zł). Wówczas bowiem i tak zapłaci podatek według stawki 19 proc. i dodatkowo skorzysta z kwoty wolnej od podatku. Przy tym wariancie opodatkowania będzie on miał obowiązek zapłaty podatku tylko wtedy, gdy faktycznie uzyska jakiś dochód, tzn. gdy będzie miał gości i uzyskana od nich zapłata za usługi przewyższy koszty poniesione w związku z uruchomieniem i prowadzeniem działalności.

Mniej korzystnie wygląda pod tym względem ryczałt. Przychody z tego typu usług są objęte ryczałtem ewidencjonowanym w wysokości 17 proc. Choć stawka tego podatku jest niższa niż przy zasadach ogólnych, to trzeba pamiętać, że stosuje się ją do przychodu, a nie do dochodu. Przy obliczeniu podatku nie można uwzględnić żadnych kosztów działalności (a mogą być one wysokie zwłaszcza na początku, gdy trzeba zainwestować w wyposażenie pokoi dla letników).

Najbardziej atrakcyjne wydaje się być opodatkowanie kartą podatkową. Podatek ten płaci się tylko od takich usług turystycznych, które polegają na wynajmie pokoi gościnnych i domków turystycznych (w tym łącznie z wydawaniem posiłków), pod warunkiem, że łączna liczba pokoi - także w domkach turystycznych - nie przekracza 12. Dodatkowym warunkiem objęcia kartą jest to, aby taka działalność była wykonywana przy zatrudnieniu nie więcej niż dwóch pracowników lub dwóch pełnoletnich członków rodziny (wliczając w to małżonka). Decyzja o wysokości karty podatkowej w danym roku jest wydawana przez urząd skarbowy na wniosek osoby rozpoczynającej działalność. Miesięczna stawka karty, w zależności od wielkości miejscowości, w której prowadzona jest działalność, powinna mieścić się w granicach: od 51-113 zł (gdy miejscowość ma do 5 tys. mieszkańców) do 176-352 zł (w miejscowościach powyżej 20 tys. mieszkańców).

Przy działalności sezonowej możliwe jest opłacanie karty tylko przez tę część roku, kiedy dopisują turyści. Wystarczy zawiadomić urząd skarbowy o przerwie w działalności. Gdy trwa ona przynajmniej 10 dni - za każdy dzień przerwy podatek pomniejsza się o 1/30 miesięcznej należności. A zatem pan Artur mógłby w ogóle zaprzestać płacenia podatku w tzw. martwym sezonie.

Przykład 2

Zróbmy teraz małą symulację liczbową. Załóżmy, że w szczycie sezonu - w lipcu - pan Artur mógłby uzyskać przychód w wysokości 4000 zł. Koszty jego uzyskania (amortyzacja, sprzątanie, pranie pościeli i inne) wyniosłyby np. 1000 zł. W zależności od wybranej przez niego formy opodatkowania podatek dochodowy w przybliżeniu wyniesie:

* przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych i przy najniższej stawce 19 proc.: (4000 zł - 1000 zł) x 19 proc. = 570 zł,
* przy opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym: 4000 zł x 17 proc. = 680 zł,
* przy opodatkowaniu kartą podatkową i maksymalnej stawce przyjętej przez urząd (dla miejscowości do 5 tys. mieszkańców): 110 zł.

Przykład 3

Przyjmijmy teraz, że w październiku Pan Artur będzie miał znacznie gorszy miesiąc. Jego przychód wyniesie tylko 800 zł, a koszty będą równe 300 zł. W połowie miesiąca zawiadomi on urząd skarbowy o przerwie w działalności. Podatek wyniesie:
* przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych i przy najniższej stawce 19 proc.: (800 zł - 300 zł) x 19 proc. = 95 zł,
* przy opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym: 800 zł x 17 proc. = 136 zł,
* przy opodatkowaniu kartą podatkową i maksymalnej stawce przyjętej przez urząd: 110 zł minus zmniejszenie podatku z tytułu 15 dni przerwy w działalności (15 x 110 zł : 30 = 55 zł) daje nam: 110 zł - 55 zł = 55 zł.

Jak widać na przykładzie pana Artura ryczałt ewidencjonowany jest najmniej atrakcyjną formą opodatkowania, a najbardziej opłaca się uiszczać podatek w formie karty.

Ale to nie wszystko, bo przy spełnieniu pewnych warunków pan Artur w ogóle mógłby uniknąć zapłaty podatku. Otóż dochody uzyskane z wynajmu pokoi gościnnych i wyżywienia letników - prowadzonego na niewielką skalę - są całkowicie wolne od podatku dochodowego. Zwolnienie to stosuje się jednak tylko w przypadku, gdy:
* są to pokoje w budynkach mieszkalnych,
* budynki te są położone na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym,
* liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5,
* wynajmującymi są osoby przebywające na wypoczynku.

Dotyczy ono nie tylko rolników, ale też innych osób będących właścicielami posiadłości na terenach wiejskich, stanowiącej gospodarstwo rolne. O nabyciu uprawnień do tego zwolnienia decyduje przede wszystkim liczba wynajmowanych pokoi (nie może być ich więcej niż 5). Nie ma natomiast znaczenia to, ilu turystów z nich korzysta, ani jaka jest ogólna liczba pomieszczeń w budynku mieszkalnym, ani też to, ile osób pomaga przy wykonywaniu tych usług. Jeśli wynajmowanych pokoi jest więcej niż 5, dochód uzyskany z tego tytułu w całości podlega opodatkowaniu.

Jak widzisz, podjęcie decyzji o najwłaściwszym sposobie opodatkowania wcale nie jest takie proste. Jeśli sam nie masz cierpliwości, aby dotrzeć do potrzebnych przepisów i wertować komentarze do nich, najlepiej zwróć się po poradę do fachowca. Co prawda to kosztuje, ale działając bez rozeznania i na własną rękę, możesz narazić się na dużo większe wydatki.

Tekst pochodzi z Poradnika absolwenta „Wyprawka Maturzysty 2005”, który jest integralną częścią Programu „Pierwsza Praca” i stanowi kompendium wiedzy przydatnej maturzystom, studentom i absolwentom szkół wyższych, „Wyprawka” składa się z artykułów poświęconych wyborze kariery, dalszym możliwościom kształcenia, zakładaniu własnej działalności, prowadzeniu firmy w UE czy sposobom zdobywania doświadczenia dzięki wolontariatowi.