Private Eqiuty dotyczy inwestycji udziałowych na rynku niepublicznym.

 

Wywiad z Grzegorzem J. Bielowickim, Partnerem Zarządzającym funduszu Tar Heel Capital

IPO: Specyfika inwestycji w private equity - zalety i niedogodności.

Zanim przejdziemy do specyfiki inwestycji należy powiedzieć kilka słów na temat samego pojęcia PE. Pojęcie PE dotyczy inwestycji udziałowych na rynku niepublicznym. W Europie pojęcie to jest tożsame z pojęciem Venture Capital, natomiast w USA skąd pochodzi zawiera w sobie zarówno znaczenie Venture Capital – inwestycji w przedsiębiorstwa na wczesnym stadium rozwoju jak również m.in. kapitał służący przedsiębiorstwom w późniejszym jego etapie – mam tu na myśli np. lewarowane wykupy menedżerskie.

Największa zaletą inwestycji PE są przewidywane stopy zwrotów, fundusze obliczają własną miarę IRR (Internal Return Rate) czyli zakładaną wewnętrzną stopę zwrotu. Dowodów na skuteczność takich inwestycji nie trzeba szukać daleko Nike czy Microsoft są tego najlepszymi przykładami.

Te znane wszystkim firmy w swych początkach skorzystały z finansowania Venture Capital oraz nieodłącznej i charakterystycznej dla niego sfery doradztwa. Takich przykładów jest znacznie więcej fundusz, którym zarządzam - Tar Heel Capital osiąga z poszczególnych inwestycji stopę zwrotu nie mniejszą niż kilkadziesiąt procent, a czasami sięgającą dużo ponad 1000%. Oczywiście wyższym oczekiwanym stopom zwrotu towarzyszy większe ryzyko , dlatego nie wszystkie inwestycje tego rodzaju kończą się sukcesem.

Na szczęście nam udało się do tej pory uniknąć istotnej porażki.
Fundusze za pomocą wielu mechanizmów zabezpieczają się przed ryzykiem utraty zainwestowanych środków, dlatego też zależy im na czynnym udziale w zarządzaniu przedsiębiorstwem - zazwyczaj poprzez rady nadzorcze.

Osobiście uważam, że inwestycje dobrych funduszy są okupione mniejszym ryzykiem niż inwestowanie w tym momencie na giełdzie, a na pewno dużo mniejszym niż inwestycje na NewConnect.

IPO: Bywa, że w jednej inwestycji jest więcej funduszy PE i dzielą się one ryzykiem, czy zmniejsza to atrakcyjności funduszy nad innymi inwestorami?

Osobiście byłbym zdania, że jeśli więcej funduszy PE skłonnych jest zainwestować środki w jedną inwestycję to musi być ona dosyć interesująca.

IPO: Indeks kondycji funduszy private equity działających w Europie Środkowej, opracowywany przez Deloitte, osiągnął w I półroczu br. rekordowy poziom. Rok 2007 jest dla nich wyjątkowo pomyślny. Jak na tym tle rysuje się polskie private equity?

Myślę, że polskie PE będzie jednym z najdynamiczniej rozwijających się rynków tej części Europy. Wpływa na to kilka czynników. Po pierwsze mamy w Polsce najlepszą od lat koniunkturę gospodarczą, dzięki której praktycznie wszstkie firmy szybko się rozwijają i zwiększają swą wartość. Po drugie Polska jest dość dużym krajem o niezbyt drogiej za to dobrze wykwalifikowanej sile roboczej i w końcu po trzecie kondycja polskiej giełdy – a to przez nią fundusze często z inwestycji wychodzą i dzięki niej mają dzisiaj wprost wymarzoną możliwość wysokich stóp zwrotu.

IPO: Jaka powinna być droga rozwojowa spółki. Najpierw powinna przejść przez ręce menedżerów funduszy private equity, a potem sięgnąć po kapitał z rynku publicznego, czy odwrotnie?

Zarządzający funduszami szukają przede wszystkim młodych Spółek, będących w fazie najbardziej dynamicznego rozwoju, które dzięki zasobom wiedzy, bądź niepowtarzalnej technologii są w stanie dzięki dogodnej formie finansowania rozwinąć skrzydła. Dopiero bardziej dojrzałe Spółki osiągające zyski powinny wchodzić do obrotu publicznego. Spółki będące na rynku publicznym najszybszą dynamikę wzrostu – oczywiście procentowo – mają już za sobą, choć jak to w życiu zawsze znajdą się wyjątki. Polski rynek kapitałowy tym różni się od dojrzałych, że często na giełdzie znajdują się Spółki za młode i za małe, które znacznie lepiej zrobiłyby szukając innych form finansowania. Giełda dla małych Spółek i małych ofert jest po prostu za droga. Nie wyklucza to oczywiście działalności PE na rynku publicznym: wykupywania spółek niedowartościowanych, które można zadłużyć, z zyskiem podzielić, usprawnić zarządzanie.

IPO: Dlaczego działające na naszym rynku firmy zarządzające funduszami private equity są inkorporowane za granicą (głównie w USA i Wielkiej Brytanii) i tam zbierają kapitał?

Fundusz private equity to zazwyczaj kilka podmiotów prawnych:

1. firma zarządzająca – często zarządzająca kilkoma funduszami na różnym etapie rozwoju,

2. fundusze

3. inwestorzy – dostarczający pieniędzy do wehikułu inwestycyjnego.

Miejsce zarejestrowania firmy zarządzającej nie ma wielkiego znaczenia, wiele globalnych funduszy operuje w Polsce z zagranicy, gdyż nie ma potrzeby aby rejestrowały się w Polsce. Najczęściej jednak firma zarządzająca (bądź jej oddział) jest tu zarejestrowana i stąd zarządza inwestycjami w Polsce oraz w innych krajach (na przykład całej Europie Środkowej).

Często natomiast, wehikuły inwestycyjne dokonujące inwestycji w Polskie podmioty rejestrowane są w miejscach o korzystniejszym ustroju podatkowym. Inwestorzy, faktycznie lokujący pieniadze w rynku private equity pochodza z dowolnych krajów – oczywiście więcej jest ich z gospodarek gdzie ludzie są bogatsi. Coraz więcej Polaków, zwłaszcza tych zamożnych inwestuje dzisiaj w PE.

IPO: Mówi się, że o ile dziesięć lat temu fundusze venture capital/private equity interesowały się spółkami we wczesnych fazach rozwoju, tak dziś szukają spółek dużych, okrzepłych na rynku, dojrzałych. Czy Pan też tak uważa?

Nie do końca mogę się zgodzić z tym stwierdzeniem. Istotą funduszy Venture Capital jest wyszukiwanie przede wszystkim firm we wcześniejszych stadiach rozwoju. Tak naprawdę one łatwiej mogą zapewnić roczną stopę zwrotu na poziomie conajmniej 30-35% - co uznawane jest za minimum w przypadku tego typu inwestycji. Polska gospodarka i rynek kapitałowy dokonały jednak przez ostagnie 10 lat olbrzymiego kroku naprzód – i wzrosła wartość Polskich firm – także średnich i małych, dzisiaj firmy małe i średnie są często dużo większe niż podmioty o porównywalnej pozycji rynkowej parę lat temu. To samo dotyczy firm dużych – są jeszcze większe, zresztą wystarczy popatrzyć na kapitalizację firm z WIG 20 dzisiaj i 10 lat temu.

IPO: Czyli uważa Pan, ze fundusze private equity nie osłabiły swej aktywności?

Oczywiście, moim zdaniem fundusze swoje aktywności nie osłabiły – przeciwnie, jest ich coraz więcej, coraz więcej inwestują, a dane statystyczne to potwierdzają. Oczywiście rośnie średnia wielkość inwestycji funduszu – ale razem z wartością polskich firm.

IPO: Jeśli ktoś ma pomysł, jak rozwijać czy zmieniać biznes, to nie myśli o private equity, bo z góry zakłada, że ta forma finansowania jest trudno dostępna lub wręcz niedostępna. Ile prawdy w tym stwierdzeniu?

Bardzo niewiele. Dla dobrych przedsiębiorstw z perspektywą rozwoju ta forma finansowania jest bardzo dostępna. Menedżerowie funduszów sami takich firm szukają. Oczywiście PE nie jest dla wszystkich to nie jest kapitał służący finansowaniu kiosku czy sklepiku osiedlowego. My szukamy inwestycji, które w pewien sposób są unikalne czy to za sprawą managementu, pomysłu czy też technologii. I oczywiście tych, które są w stanie zapewnić odpowiednio wysoką stopę zwrotu.

Szukając finansowania PE trzeba też przyjrzeć się kilku funduszom – mają one często różną strategię – my na przykład szukamy inwestycji małych – pomiędzy 1-10 mln EUR, w firmy mające conajmniej 20 mlp PLN rocznego obrotu i gotowe oddać 50% lub więcej udziałów w firmie. Każdy fundusz ma swoje podstawowe cele i warto sprawdzić, czy przystają one do naszych potrzeb inwestycyjnych.

IPO: Jak pozyskać private equity?

Zgłosić się do funduszu – najlepiej kliknąć na odpowiedni link na stronie www.tarheelcap.com . Zawsze znajdziemy czas by porozmawiać o biznesie na którym wszyscy możemy zarobić. Ze swojej strony mogę zapewnić, że Tar Heel Capital tylko czeka na interesujące przedsiębiorstwa chcące przyspieszyć swój rozwój. Oczywiście po rozmowie następuje weryfikacja czy dane przedsiębiorstwo spełnia stawiane przez nas wymogi – w procesie analizy due dilligence i oceny/weryfikacji przyjętej strategii na kolejne lata.

IPO: Fundusze venture captal/private equity gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa różnych branż, znajdujące się na różnych etapach rozwoju, pod warunkiem jednak, że posiadają one perspektywy dynamicznego wzrostu. Jakich firm poszukują Menedżerowie funduszy?

Unikalnych czy to ze względu na zasoby wiedzy czy niepowtarzalną technologię. Dodatkowym atutem jest z pewnością dynamicznie rozwijający się rynek. Kluczowy jest dobry management – ludzie, którzy naszą firmę będą prowadzić i zapewnią wzrost jej wartości.

IPO: Czy finansować inwestycję w całości ze środków funduszu, czy też posiłkować się kredytem bankowym.

Fundusze także powinny podnosić efektywność kapitału własnego poprzez finansowanie obce, dlatego kredyt bankowy często jest nieodzowny i dzięki niemu można podnieść stopę zwrotu. Na świecie większość inwestycji PE jest współfinansowanych długiem, Tar Heel wszystkie inwestycje realizuje wspólnie z bankiem. Moim zdaniem zorganizowanie dobrego finansowania dłużnego to ważne zadanie dla funduszu, a korzyść odnoszą z tego wszyscy wspólnicy.


Dziękuję za rozmowę!