Wielu polskich przedsiębiorców i menedżerów poszukuje finansów środków finansowych dla swoich firm. Niewielu z nich jednak wie, że dzięki funduszom private equity/venture capital mogą nie tylko rozwinąć swoją działalność, ale także kilkakrotnie zwiększyć wartość swojej firmy.
Pojęcia private equity i venture capital często używane są zamiennie, należy jednak być świadomym tego, że nie są zupełnie tożsame. Private equity to inwestycje na niepublicznym rynku kapitałowym (czyli zakup udziałów/akcji w spółkach nienotowanych na giełdzie), służące osiąganiu dochodu poprzez średnio- i długoterminowe zyski z przyrostu wartości kapitału. Inwestor włącza się w zarządzanie przedsiębiorstwem, wskutek czego częściowo traci ono niezależność, ale zyskuje pomoc w realizacji strategii rozwoju i rozwiązywaniu problemów. Jedną z odmian private equity jest inwestowanie w przedsiębiorstwa dopiero rozwijające się, co pomaga w ich uruchomieniu i ekspansji. Taki rodzaj inwestycji to właśnie venture capital (VC).
Jak to działa? Koncepcja powstania funduszu private equity/venture capital jest odpowiedzią na potrzeby przedsiębiorstw. Wiele spółek wymaga więcej pieniędzy, niż jest w stanie wyłożyć indywidualny inwestor. Zatem fundusze private equity gromadzą środki od wielu inwestorów, a następnie powierzają je w zarządzanie zespołowi profesjonalistów, który wyszukuje firmy chcące realizować innowacyjne projekty, a tym samym – rozwijać się.
Należy podkreślić, że środki z private equity to kapitał, a nie dług. Z jednej strony oznacza to, że zarządzający funduszem private equity są gotowi podjąć ryzyko włożenia pieniędzy do spółki – niemniej ich wiedza i doświadczenie pozwalają je w znacznym stopniu zmniejszyć. Z drugiej strony – pieniędzy nie trzeba zwracać, tak jak się to dzieje w przypadku pożyczki. Fundusze PE/VC są skłonne ponosić takie same ryzyko, jak pozostali właściciele spółki, a ich środki powinny przyczynić się do jej rozwoju. Widać zatem, że ten typ inwestycji godzi interesy funduszu i pozostałych właścicieli spółki.
Dla spółek poszukujących kapitału proces pozyskiwania środków z funduszy VC może wydawać się trudny i długi. Obejmuje on bowiem wielogodzinne negocjacje, wymaga rozwiązania problemu dostępu do poufnych informacji i przygotowania szeregu dokumentów. Z drugiej strony grupa zarządzająca funduszem musi dobrze zrozumieć spółkę zanim zarekomenduje inwestycję, przeprowadzić dogłębną jej analizę oraz wynegocjować wszystkie szczegóły transakcji. Następnie zwraca się ona do inwestorów o środki na konkretną transakcję. Cały proces, od pierwszych rozmów przedstawicieli funduszu ze spółką do przekazania środków, trwa najczęściej ok. sześciu miesięcy.
Po tym jak zarządzający funduszem private equity podejmą decyzję o inwestycji w spółkę, strony negocjują umowy, które określą ich wzajemne stosunki i ustanowią zasady współpracy po inwestycji. Powinny one dokumentować oczekiwania obu stron. Zarządzający funduszem zwykle domagają się szeregu zabezpieczeń i uprawnień, bowiem chcą mieć pewność, że pieniądze będą mądrze wykorzystane, a ich inwestycja nie straci na wartości. Warunki transakcji będą dla obydwu stron tym lepsze, im bardziej konkretna jest wizja i strategia spółki.
