Zmiany niektórych istotnych parametrów w trakcie trwania roku ubezpieczeniowego

Rok 2009 okazał się dla wielu ubezpieczających należności okresem wzmożonego napływu wniosków o wypłatę odszkodowań, których suma niejednokrotnie przewyższała kwotę zapłaconych składek. W związku z powyższym ubezpieczyciele – w celu podwyższenia stopy składki w trakcie trwania roku ubezpieczeniowego – byli skłonni korzystać z art. 816 Kodeksu cywilnego w brzmieniu: W razie ujawnienia okoliczności, która pociąga za sobą istotną zmianę prawdopodobieństwa wypadku, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki, poczynając od chwili, w której zaszła ta okoliczność, nie wcześniej jednak niż od początku bieżącego okresu ubezpieczenia. W razie zgłoszenia takiego żądania druga strona może w terminie 14 dni wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie. Po pierwsze, zmiana stopy składki w trakcie roku ubezpieczeniowego naraża firmę na wzrost kosztów wcześniej nieplanowanych. Po drugie, wraz ze zmianą stopy stawki ubezpieczyciel stara się wprowadzić obostrzenia, które redukują swobodę w podejmowaniu samodzielnych decyzji kredytowych (zmniejszenie ryczałtu) bądź też prowadzą do przejęcia większego ryzyka niewypłacalności na ubezpieczającego (udział własny w szkodzie). Sposobem na uniknięcie podwyższenia stopy składki może być wynegocjowanie zapisu w polisie, który będzie chronił ubezpieczającego przed taką zmianą w trakcie trwania roku ubezpieczeniowego.

Korelacja parametrów polisy z wewnętrzną kontrolą ryzyka kredytowego

Przy dużej liczbie kontrahentów system informatyczny ubezpieczającego powinien być dostosowany do warunków zawartych w polisie, aby kontrolować działalność działów handlowych często skłonnych do podejmowania decyzji sprzedażowych, które nie spełniają parametrów polisy. Pomocne może się okazać stworzenie odpowiednich wewnętrznych procedur kontroli ryzyka kredytowego dla firmy, które w przystępny sposób – z uwzględnieniem zapisów polisy – określą:
• dokumenty niezbędne do przyznawania limitu oraz ich obieg wewnątrz firmy,
• ścieżkę decyzyjną w zakresie przyznawania limitów kredytowych,
• pojęcie koniecznych doświadczeń płatniczych,
• pojęcie limitu ryczałtowego i jego wysokość,
• maksymalne opóźnienie, jakie może wystąpić w płatnościach, powodujące blokadę sprzedaży – warto oprócz progu podyktowanego polisą zastosować wewnętrzny próg na potrzeby firmy, np. 14 dni.

Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że ubezpieczenie należności jest niewątpliwie produktem, który znacząco redukuje ryzyko kredytowe firmy, chroni przed utratą płynności spowodowanej niewypłacalnością kontrahentów, daje możliwość ekspansji sprzedażowej poprzez oferowanie odroczonych terminów płatności oraz wpływa na poprawę wewnętrznej kontroli ryzyka kredytowego przez dostosowanie procedur do wymogów polisy. Z drugiej strony, wymusza na ubezpieczającym bardzo rygorystyczną kontrolę należności pod kątem przestrzegania warunków ubezpieczenia, co może wiązać się z koniecznością zwiększenia zasobów ludzkich. Ponadto ubezpieczenie należności może powodować ograniczenia w sprzedaży do kontrahentów, których ubezpieczyciel uzna za zbyt ryzykownych. Warto również pamiętać, że bardzo wysoki wskaźnik szkodowości na polisie w danym roku ubezpieczeniowym z pewnością wpłynie negatywnie na wartość jej parametrów, takich jak wysokość stawki i limitów ryczałtowych w przyszłych okresach ubezpieczeniowych.