Na pytania odpowiada Andrzej Krzemiński Prezes Zarządu EFL S.A.

IPO: Jak oceniają Państwo dynamikę oraz wartość rynku leasingu w Polsce?

Branża leasingowa w Polsce zaczęła rozwijać się w Polsce wraz z pojawieniem się gospodarki wolnorynkowej. Pierwsze firmy leasingowe, takie jak Europejski Fundusz Leasingowy powstały dokładnie 16 lat temu. Były to firmy prywatne, których właściciele dokładnie wiedzieli jak zagospodarować ten segment rynku finansowego. Gospodarka rozwijała się dynamicznie, a zapotrzebowanie na usługi leasingowe szybko rosło.

Można powiedzieć, że połowa lat 90-tych to był najlepszy okres dla branży. Wówczas firmy leasingowe wyrastały jak przysłowiowe "grzyby po deszczu". Po roku 1999 nastąpił krach – kryzys „rosyjski”, klęski powodziowe, spadek sprzedaży pojazdów i wreszcie , konkurencja bankowa. Wszystko to spowodowało, że małe firmy, które miały problemy z eliminacją złych umów jak i windykacją zaczęły lawinowo upadać.

Nie były bowiem w stanie z bieżących przychodów pokrywać stałych wydatków związanych między innymi z płaceniem podatków, ponoszeniem wysokich kosztów administracyjnych, ponoszeniem kosztów złych kredytów, a do tego banki wstrzymywały akcje kredytowe, aby te nie "podbierały" im klientów ubiegających się o finansowanie.

Do tych czynników ekonomicznych należy dodać jeszcze uwarunkowania prawne. Musimy bowiem pamiętać, że wówczas nie było uregulowań prawnych stricte dotyczących leasingu, wobec czego Fiskus kwestionował wiele z umów.

Niestety skutki bankructwa firm leasingowych ponosili klienci, którzy tracili pieniądze, sprzęt i w konsekwencji zaufanie do tej formy finansowania .
Z tego „upadku” branża leasingowa zaczęła podnosić się od roku 2002. Rynek się rozwijał, dojrzewał i coraz bardziej upodabniał się do rynków krajów rozwiniętych.
Dziś .na polskim rynku pozostali już tylko silni gracze, z których większość ma zaplecze bankowe.

Związek Przedsiębiorstw Leasingowych, który skupia firmy branży leasingowej ma dziś zarejestrowanych ponad 30 firm, z czego 10 największych decyduje o kształcie i wielkości tego rynku. Rynek leasingu w Polsce od roku 2002 notuje ciągłe wzrosty. Kolejne lata to kolejne rekordy sprzedaży. I taka tendencja powinna utrzymywać się przez kilka następnych lat. Trwający od kilku lat wysoki wzrost gospodarczy w naszym kraju sprawia, że branża rozwija się bardzo dynamicznie. W pierwszym półroczu 2007 roku zanotowaliśmy ponad 60%. Dziś możemy pochwalić się, że co trzecie inwestycja w Polsce finansowana jest leasingiem . Jest to podobny poziom jak w krajach.

Ta wzrostowa tendencja będzie nadal utrzymywała się w kolejnych latach. Może nie będą to tak spektakularne wzrosty jak w cytowanym pierwszym połroczu tego roku, ale z pewnością wyniosą 30-40%. Podsumowując mogę powiedzieć, że branża leasingowa w Polsce, która jest stosunkowo młoda, bo ma zaledwie 16 lat., dziś jest w jednym z najlepszych okresów swojego rozwoju.

IPO: Leasing długo był uważany za narzędzie finansowe dedykowane małym i średnim przedsiębiorstwom – większość transakcji leasingowych realizowano w tym segmencie rynku. Szczególnie dotyczyło to leasingu środków transportu. Czy tendencja ta utrzymuje się, czy też zauważalne są wyraźne przesunięcia w kierunku leasingu flotowego, czyli leasingu dużej liczby środków transportu dla dużych firm i korporacji?

To prawda. Małe i średnie przedsiębiorstwa należą do największej i najważniejszej grupy klientów firm leasingowych.. Z uwagi na konstrukcję prawno – podatkową tego instrumentu finansowego jest on najbardziej opłacalnym źródłem finansowania właśnie dla przedsiębiorstw z sektora MSP.
W początkowym okresie rozwoju rynek leasingu to były głównie środki transportu drogowego.

Dziś, po 16 latach polski rynek leasingu jest zupełnie inny. Firmy finansowe posiadają pakiet produktów dzięki którym przedsiębiorca może sfinansować niemalże każdy środek trwały oraz nieruchomości.
Rozwój gospodarczy spowodował, że zmieniły się potrzeby klientów, a zatem zmieniła się oferta firm leasingowych. Zmienił się również profil klientów, chociaż cały czas MSP stanowią największa grupę klientów firm leasingowych. Zmieniły się też ich oczekiwania.

Coraz częściej po leasing zaczynają sięgać duże przedsiębiorstwa, chociażby w celu sfinansowania zakupu flot samochodowych, czy też specjalistycznej linii technologicznej. Duże firmy są również zainteresowane leasingiem nieruchomości, w tym głównie leasingiem zwrotnym.
A zatem podsumowując mogę powiedzieć, że rynek leasingu w Polsce cały czas się rozwija i sukcesywnie poszerza portfel klientów o duże korporacje.

IPO: Co różni polskie oferty leasingowe od tych oferowanych w innych państwach europejskich? Czy możemy mówić o specyfice polskiego leasingu?

Po 16 latach dojrzewania polski rynek leasingu jest dziś bardzo podobny do rynków krajów rozwiniętych. Obserwując bowiem rynki europejskie widzimy, że pojazdy stanowią tam około 40 % całego portfela. W Polsce jest to jeszcze ponad 66%., chociaż ten rynek sukcesywnie maleje.

Od kilku lat obserwujemy dynamiczne wzrosty w segmencie maszyn i urządzeń. Dziś udział maszyn i urządzeń w portfelu branży leasingowej jest nieco większy niż w krajach rozwiniętych i stanowi ok. 30% podczas gdy pozostałych krajach wynosi ok. 20%.
Stosunkowo mało w porównaniu z innymi krajami rozwiniętych jest segment IT i nieruchomości.

Dziś a naszym kraju segment nowoczesnej techniki biurowej stanowi pomiędzy 2-3% a w krajach rozwiniętych około 12%. A zatem jest to segment, który branża może jeszcze z powodzeniem zagospodarować.
Podobnie wygląda segment nieruchomości, który w Polsce stanowi ok. 12% portfela branży podczas gdy w krajach rozwiniętych około 25%.

IPO: Co w największym stopniu hamuje obecnie rozwój usług leasingowych w Polsce? Podatki?

Leasing jest jedną z opcji finansowania działalności gospodarczej. Został ukształtowany na gruncie prawa stosunkowo niedawno, w wyniku uregulowania przez ustawodawcę praktyki rynkowej. Po około pięciu latach funkcjonowania na gruncie prawa cywilnego oraz niewiele większego czasu obowiązywania odpowiednich przepisów prawa podatkowego, należy stwierdzić iż nadszedł czas aby przyjrzeć się tej konstrukcji i być może wprowadzić pewne zmiany prawa, tak aby korzystanie z leasingu stało się prostsze.

Jako branża leasingowa, której klientami są głównie małe i średnie przedsiębiorstwa doskonale znamy ich problemy. Naszym zdaniem powinny zostać wprowadzone rozwiązania, które umożliwiałyby polskim przedsiębiorcom rozliczanie podatku VAT na tych samych zasadach jak w pozostałych krajach unijnych. Stworzenie możliwości odliczania podatku VAT od środków transportu drogowego wykorzystywanych w działalności gospodarczej, możliwość odliczania VAT od benzyny, gazu czy oleju napędowego to są istotne posunięcia, które zmniejszyłyby bariery utrudniające rozwój MSP.

Inne uregulowania w podatku VAT również nie oszczędzają branży leasingowej. Jak wiadomo zawieramy dwa typy umów, tj. umowy leasingu operacyjnego i umowy leasingu finansowego. Podczas gdy umowa leasingu operacyjnego zarówno na gruncie ustaw podatku dochodowego jak i podatku vat jest usługą, to leasing finansowy w rozumieniu podatku od towarów i usług jest już dostawą, czyli skutki leasingu finansowego są analogiczne jak w przypadku sprzedaży. Co to oznacza dla naszych klientów?

Przystępując do umowy leasingu finansowego zobligowani są do wpłaty z góry całej kwoty podatku VAT. Znając wysokie stawki tego podatku nietrudno zgadnąć jak dyskomfortowe jest to z punktu widzenia przedsiębiorców. Takie obciążenie na starcie umowy w naszej ocenie jest niepotrzebne i z tego względu walczymy o równouprawnienie dla leasingu operacyjnego i finansowego.
Niezależnie od powyższych problemów, leasing jest produktem finansowym bardzo korzystnym dla potencjalnych klientów.

Wpływa na to między innymi elastyczny harmonogram spłat, mniejsze zabezpieczenia w porównaniu do kredytu (ponieważ do zakończenia umowy leasingu leasingodawca jest właścicielem przedmiotu, zatem nie wymaga on od klientów ustanawiania nadmiernych zabezpieczeń), jest umową mniej sformalizowaną, pewne czynności związane ze sprzętem dokonuje firma leasingowa np. rejestrację pojazdów, jak również bierze na siebie wymogi proceduralne związane ze sprowadzeniem sprzętu zza granicy np. wewnątrzwspólnotowe nabycie, oferuje tańsze świadczenia dodatkowe (ubezpieczenia). Niezwykle ważne zatem jest aby ustawodawca poprzez zmianę przepisów umożliwił korzystanie z tej formy finansowania zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom.

IPO: Jakie są według Państwa czynniki wpływające na wzrost leasingu w Polsce?

Obecna dobra kondycja polskiej gospodarki, zapowiedzi olbrzymich inwestycji związanych z organizacja w Polsce EURO 2012 oraz perspektywa napływu ogromnej ilości środków z funduszy unijnych, stanowią gwarancję dalszego dynamicznego rozwoju branży leasingowej w Polsce.

To oznacza bowiem, że polscy przedsiębiorcy będą rozwijali, modernizowali swoje przedsiębiorstwa. Będą poszukiwali taniego, szybkiego i bezpiecznego finansowania. Coraz chętniej, zarówno z uwagi na dostępność, szybkość jak i walory podatkowe, korzystają z leasingu. W ciągu najbliższych kilku lat Poldka ma szanse stać się największym placem budowy w Europie. Musimy wybudować całą infrastrukturę drogową, kolejową, lotniczą, zaplecze noclegowe. Jeżeli do tego dodamy nasze zapóźnienia np. w budownictwie mieszkaniowym to należy się spdziwać ogromnego boomu inwestycyjnego. Zapowiedzią tego boomu jest szybki wzrost rynku leasingu w naszym kraju.

Zwykle jest tak, że wzrost rynku leasingu w danym roku jest zawsze zapowiedzią wzrostu inwestycyjnego w latach kolejnych.
A zatem jeżeli tylko w pierwszym półroczu tego roku rynek leasingu w Polsce wzrósł o ponad 60% to jest moim zdaniem doskonały sygnał dla rynku i dla branży leasingowej. A zatem mogę chyba śmiało powiedzieć, że w kolejnych latach będziemy jako branża notowali kolejne sprzedażowe rekordy.