Ma nosa do interesów – takie określenie przypisywane jest ludziom, którzy instynktownie wyczuwają i potrafią wykorzystać panującą koniunkturę na rynku.

Przeczucie bywa jednak zdradliwe, dlatego przed rozpoczęciem inwestycji warto przygotować biznes plan i zainteresować się możliwością zewnętrznego finansowania, które wesprze sukces projektu.

Księga pytań i odpowiedzi

Biznes plan ma odpowiedzieć na pytanie czy przyszła inwestycja ma ekonomiczne uzasadnienie i czy faktycznie można liczyć na zwrot na satysfakcjonującym poziomie. Właściwie przygotowany plan jest zbiorem pytań i odpowiedzi pozwalających na spojrzenie na inwestycję pod wieloma kątami. Pomaga skonkretyzować cele i podpowiada jak ominąć ewentualne utrudnienia.

Kiedy zatem warto taki dokument przygotować? Najprostsza odpowiedź – ubiegając się o kredyt w banku. Ja jednak powiedziałbym – zawsze wtedy, kiedy nasza firma wchodzi na nowy rynek, czy zamierza wytwarzać nowy produkt. Wydatek rzędu kilku tysięcy złotych na takie opracowanie może uchronić przedsiębiorcę przed utratą znacznie większych pieniędzy, bądź spowodować, że dostrzeże on szansę na jeszcze lepsze ich wykorzystanie.

W swojej praktyce spotkałem się nawet z firmami, które od kooperantów wymagają przedstawienia biznes planu raz do roku, upewniając się tym samym, iż podstawy ich działalności są trwałe.

W mojej opinii, jeżeli nie czujemy się na siłach samemu zmierzyć z wyzwaniem opracowania biznes planu, warto skorzystać z pomocy zewnętrznej doświadczonej firmy. Informację gdzie jej szukać można uzyskać w zaprzyjaźnionej placówce banku czy we własnym biurze rachunkowym.

Doradcy najczęściej mają dobre rozeznanie na danym rynku, i potrafią przygotować dokument w taki sposób, aby spełniał wymagania większości banków. Dziś, banki odchodzą od tworzenia własnych szablonów, na rzecz przygotowanych przez kredytobiorcę opracowań. Warto jednak wiedzieć, co powinno się w nim znajdować.

Diabeł tkwi w szczegółach

Biznes plan można podzielić na 4-5 podstawowych części, a ich objętość zależeć będzie tylko i wyłącznie od specyfiki danego przedsiębiorstwa oraz stopnia skomplikowania inwestycji.

Pierwsza część jest krótką prezentacją firmy. Zawiera dane firmy, dane właścicieli, strukturę własności, można ją także połączyć z krótkim opisem bieżącej działalności, opisem produktów i usług oraz ich udziału w rynku, opisu najbliższej konkurencji. Warto też wykazać największych odbiorców i dostawców oraz przeprowadzić test wrażliwości dla bieżącej sprzedaży na wypadek pogorszenia koniunktury na wyroby firmy. Wszystko to daje obraz firmy w chwili bieżącej.

W drugiej części uwaga powinna być skupiona na planowanej inwestycji.
W szczególności:

• Opis zamierzenia inwestycyjnego (w tym zakres prac),
• Przyczyna, dla której Firma zamierza inwestować,
• Wpływ inwestycji na Firmę i konkurencję,
• Stan zaawansowania inwestycji,
• Sposób i forma finansowania,
• Harmonogram inwestycji,
• Niezbędne decyzje i pozwolenia dla przeprowadzenia inwestycji (uzyskane
  i do uzyskania);
• Wpływ inwestycji na otoczenie i środowisko naturalne,
• Ryzyka związane z inwestycją.

Trzecia część to liczbowe ujęcie przedsięwzięcia. Tradycyjnie już wymagane są wyliczenia dotyczące przepływów finansowych, bilansu i rachunku wyników w okresie inwestycji wraz z uzasadnieniem dla poszczególnych pozycji.

Nie wystarczy, bowiem napisać, iż przychody czy koszty będą na danym poziomie, należy także odpowiednio to uargumentować. Jest to kluczowy element mówiący o tym, czy nasze wyobrażenie o planowanej inwestycji ma umocowanie w realiach rynkowych.

Warto także przeprowadzić analizę wrażliwości przedsięwzięcia na zmiany. Innymi słowy stworzyć przynajmniej dwa scenariusze wydarzeń; optymistyczny i pesymistyczny. Dla analityków bankowych ważnymi także są mierniki efektywności inwestycji – IRR (wewnętrzna stopa zwrotu) oraz NPV (wartość bieżąca netto).

Na koniec zadanie z marketingu – klasyczna analiza SWOT będąca mapą mocnych (Strengths) i słabych (Weaknesses) stron firmy i przedsięwzięcia oraz wynikających z tego szans (Opportunities) i zagrożeń (Threats). Dopiero tak przygotowany dokument pozwoli nam na lepsze zorientowanie się w naszych zamierzeniach, w realności ich wykonania.

Od dawna wiadomo, że finansując przedsięwzięcia inwestycyjne warto posiłkować się kapitałem zewnętrznym, na przykład kredytem bankowym. Korzystamy wtedy z efektu dźwigni finansowej zwiększającej rentowność własnych środków oraz tarczy podatkowej zmniejszającej dochód przed podatkiem.

Staranie się o kredyt ma oprócz tego jeszcze jedną zaletę – banki zatrudniają osoby przygotowane merytorycznie do analizy biznes planów pod kątem ich wykonalności. Odrzucenie przez nie założeń jest oczywiście nieprzyjemne, ale może okazać się również zbawienne dla portfela. Akceptacja z kolei stanowi dobrą wróżbę na przyszłość.