Inwestorzy indywidualni są praktycznie pozbawieni możliwości bezpośredniego inwestowania w spółki niepubliczne. Problem ten rozwiązują fundusze private equity.

Firmy owiane tajemnicą
Pojęcie „private equity” oznacza rynek spółek niepublicznych, czyli takich, których akcje nie znajdują się w obrocie giełdowym lub alternatywnym systemie obrotu. Spółki niepubliczne nie podają wyników finansowych w prasie, internecie, agencjach informacyjnych czy portalach finansowych, stąd inwestorzy mają utrudniony dostęp do informacji o ich sytuacji. Źródłem wiedzy o spółce pozostaje zazwyczaj archiwum sądu rejestrowego oraz Monitor Polski B. Tam jednak informacje są przekazywane na koniec roku obrachunkowego, nie wcześniej jednak niż przed zatwierdzeniem sprawozdania przez walne zgromadzenie - w praktyce po pięciu lub sześciu miesiącach. W ciągu roku żadne lub nie wiele informacji dotyczących spółki wychodzi poza spółkę, jak np.: informacje o zawartych umowach, inwestycjach, nadzwyczajnych zyskach lub stratach, prognozach, planach rozwoju, zmianach w kierownictwie spółki oraz akcjonariacie. Trudno więc podjąć racjonalną decyzję o inwestycji w spółkę niepubliczną. Obecnie w spółki niepubliczne inwestują głównie inwestorzy instytucjonalni, np. fundusze lub inwestorzy indywidualni posiadający odpowiednio wysokie kapitały. Większość na polskim rynku stanowią podmioty zagraniczne.

Fundusz private equity jest to instytucja zbiorowego inwestowania, która za pieniądze zebrane od inwestorów kupuje akcje i udziały w spółkach nienotowanych na giełdach papierów wartościowych. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej jest przeprowadzane szczegółowe badanie kondycji spółki (due diligence).

Po pewnym czasie fundusz sprzedaje posiadane walory kolejnemu inwestorowi lub wprowadza je na giełdę. Zysk z inwestycji jest dzielony pomiędzy uczestników funduszu.

Zalety funduszy
Fundusze aktywów niepublicznych osiągają niejednokrotnie wyższe stopy zwrotu niż te, które lokują aktywa na giełdach. Na ich wycenę decydujący wpływ mają czynniki fundamentalne - nie emocjonalne. Jak pokazuje życie, rynek giełdowy może mylić się, i to bardzo - inwestorzy podejmują częstokroć decyzje pod wpływem nastrojów, a te bywają zmienne i czasami nieprzewidywalne. Ponadto na kursy akcji mają wpływ działania spekulacyjne a czasami nawet manipulacje rynkowe, częstokroć trudne do zidentyfikowania.

Fundusz private equity może być inwestorem pasywnym lub aktywnym. W pierwszym przypadku oczekuje jedynie na zysk, jaki wypracują spółki, w których jest zaangażowany. W drugim przypadku wspomaga zarządy spółek portfelowych, np. w zakresie zarządzania finansami. Fundusz może również pomóc w dokapitalizowaniu, restrukturyzacji, konsolidacji branżowej lub doradzić, jak efektywniej wykorzystać aktywa. Menedżerowie funduszy są zazwyczaj wysokokwalifikowanymi specjalistami z dziedziny finansów i zarządzania.

Wyceny funduszy aktywów niepublicznych są mniej wrażliwe na zmiany koniunktury gospodarczej oraz giełdowej. W praktyce osiągane przez nie wyniki inwestycyjne są nisko skorelowane z wynikami tradycyjnych funduszy inwestujących w akcje notowane na giełdzie.

Prywatne a jednak publiczne