Jak zainwestować w spółkę niepubliczną? Jest to bardzo trudne zadanie. Najlepiej byłoby utworzyć własną i później nią zarządzać, tylko nie każdy może temu sprostać.

Firmy owiane tajemnicą

Private equity jest to rynek spółek niepublicznych, czyli nienotowanych na giełdzie. Spółki niepubliczne zazwyczaj nie podają publicznie wyników finansowych, stąd inwestorzy mają utrudniony dostęp do informacji o ich sytuacji. Źródłem wiedzy o spółce pozostaje zazwyczaj sąd rejestrowy oraz Monitor Polski B. Tam jednak informacje są przekazywane na koniec roku obrachunkowego, nie wcześniej jednak niż przed zatwierdzeniem sprawozdania przez walne zgromadzenie - w praktyce po pięciu lub sześciu miesiącach. W ciągu roku żadne lub nie wiele informacji dotyczących spółki wychodzi poza teren spółki, jak np.: dotyczących zawartych umów, realizowanych lub rozpoczętych inwestycjach, nadzwyczajnych zyskach lub stratach, prognozach, zmianach w kierownictwie spółki oraz akcjonariacie. Trudno więc podejmować decyzję o inwestycji w spółkę niepubliczną. Obecnie w spółki niepubliczne inwestują głównie inwestorzy instytucjonalni, np. fundusze lub inwestorzy indywidualni posiadający odpowiednio wysokie kapitały.

Fundusz private equity jest to instytucja zbiorowego inwestowania, która za pieniądze zebrane od inwestorów kupuje akcje i udziały w spółkach nienotowanych na giełdach papierów wartościowych. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej jest przeprowadzane szczegółowe badanie kondycji spółki (due diligence).

Po pewnym czasie fundusz sprzedaje posiadane walory kolejnemu inwestorowi lub wprowadza je na giełdę. Zysk z inwestycji jest dzielony pomiędzy inwestorów (uczestników funduszu).

Fundusze aktywów niepublicznych osiągają niejednokrotnie wyższe stopy zwrotu niż te, które inwestują na giełdach. Na ich wycenę decydujący wpływ mają czynniki fundamentalne, nie emocjonalne. Jak pokazuje życie, rynek giełdowy może mylić się, i to bardzo - inwestorzy podejmują częstokroć decyzje pod wpływem nastrojów, a te bywają nieprzewidywalne. Ponadto na kursy akcji mają wpływ działania spekulacyjne a czasami nawet manipulacje rynkowe, częstokroć trudne do zidentyfikowania.
Fundusz private equity może być inwestorem pasywnym lub aktywnym. W pierwszym przypadku oczekuje jedynie na zysk, jaki wypracują spółki, w których jest zaangażowany. W drugim przypadku wspomaga zarządy spółek portfelowych, np. w zakresie zarządzania finansami. Fundusz może również pomóc w dokapitalizowaniu, restrukturyzacji, konsolidacji branżowej lub doradzić, jak efektywniej wykorzystać aktywa.

Wyceny funduszy aktywów niepublicznych są mniej wrażliwe na zmiany koniunktury gospodarczej oraz giełdowej. W praktyce osiągane przez nie wyniki inwestycyjne są nisko skorelowane z wynikami tradycyjnych funduszy inwestujących głównie w akcje notowane na giełdzie.

Fundusze publiczne

Współczesne rynki finansowe pozwalają na uczestnictwo w rynku spółek niepublicznych większej ilości inwestorów, nawet tych którzy dysponują skromnymi zasobami. Taką możliwość dają fundusze private equity funkcjonujące na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. Polityka inwestycyjna funduszu jest uregulowana w statucie, a za jej realizację jest odpowiedzialne Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych, zarządzające tym funduszem.