Nadchodzi nowy rok i chciałoby się powiedzieć: „nowy start”. Te życzenia z pewnością nie zostaną spełnione dla każdego, kto ucierpiał w wyniku kryzysu na rynku subprime mortgages w Stanach Zjednoczonych.

Wielu uznało, że załamanie na rynku złych długów, które zapoczątkowane zostało w sierpniu mijającego roku, jest w pełni odzwierciedlone w obecnej sytuacji rynkowej. Nic bardziej mylnego. Nie dość, że nie mają końca kolejne ogłoszenia o odpisach największych banków na świecie, to wielu analitykom sen spędza z powiek pytanie, kto będzie kolejną ofiarą i jakie wywoła to implikacje dla rynków światowych. Nie ma wątpliwości, że toksyczne długi, które wtargnęły w sprawozdania finansowe banków zadomowiły się tam na długo. Pytanie tylko czy skupić się już na oczyszczaniu, czy jeszcze trwać w defensywie.

Obecnie wszyscy gracze na rynkach finansowych patrzą uważnie na posunięcia banków centralnych. Ze względu na umiejscowienie źródła epidemii nie dziwi fakt, iż ręce Fed-u są najpilniej obserwowane. Ożywienie na rynkach za oceanem, którego efektem jest powrót i trwanie indeksu Dow powyżej 13 000 punktów, wywołane jest dyskontowaniem kolejnej gołębiej decyzji.

Co się dotychczas wydarzyło?

Gdyby prowadzić statystyki wystukiwania wyrazów z zakresu finansów w wyszukiwarkach internetowych, na czele pojawiłyby się skróty takie jak ABS, CDO, MBS oraz SIV. Gdy przyszedł kryzys, wielu zadawało pytanie, o co w tym wszystkim chodzi. Nie dziwi fakt, że gwałtowne spadki na giełdach całego świata wywołane były paniką. Całe szczęście, ze nie zakończyła się ona katastrofą porównywalną do najsłynniejszych globalnych kryzysów w historii. Fale wyprzedaży zostały zahamowane, bo ludzie ze stron internetowych swoich biur maklerskich i funduszy przeskoczyli do wyszukiwarek i próbowali odpowiedzieć, nie tyle na pytanie „co się dzieje?”, tylko „dlaczego?” Ich analizy i doszukiwanie się opinii specjalistów ze świata finansów pochłonęły trochę czasu - rynki miały czas na złapanie oddechu.

Oto krótka historia tego jak na światło dzienne z zaawansowanych akademickich publikacji wyszły pojęcia takie jak Special Investment Vehicle, Asset Backed Securities czy Mortgage Backed Securities. Tajniki tych instrumentów finansowych zostały przedstawione przy innej okazji.

Gdy amerykańscy kredytobiorcy zorientowali się, że kończące się okresy promocyjne ich kredytów i pożyczek hipotecznych powodują zbyt gwałtownych wzrost obciążenia domowych budżetów, zaczął się pierwotny problem. Tak naprawdę, to zaczął się, gdy instytucje kredytujące zorientowały się, że pieniądze od tych ludzi nie napływają. Wówczas okazało się, że niemal każdy na świecie posiada ekspozycję na ryzyko niewypłacalności amerykańskich dłużników. Banki będące „nośnikiem” kolejnych fal kryzysu posiadają całą masę instrumentów opartych o kredyty najniższej jakości. Pojawiły się informacje o gigantycznych odpisach na poczet złych długów, najważniejsi w firmach wylecieli lub zrezygnowali (m.in. Citigroup, Merill Lynch), a tysiące jak nie dziesiątki tysięcy miejsc pracy w branży finansowej w Stanach zniknęły z dnia na dzień. Gdy główni gracze w świecie finansów mają problemy, będą je prędzej czy później mieć wszyscy siedzący wraz z nimi przy stole. I mają…