Oprócz tradycyjnych funduszy inwestycyjnych istnieje na świecie około 10 tysięcy funduszy stosujących alternatywne, nietypowe, niejednokrotnie bardzo odważne strategie inwestowania. Zarządzają kapitałami wartości 1,5-2,0 bln dolarów. Mowa o funduszach hedgingowych, które stanowią interesującą formę inwestycji alternatywnych.

O funduszach hedgingowych
Nazwa "fundusze hedgingowe" budzi często nieporozumienia. Wielu kojarzy je z zabezpieczeniem przed niekorzystnymi zmianami cen instrumentów finansowych czy walut w oparciu o instrumenty pochodne, co określane jest mianem hedgingu. Taka nazwa przylgnęła do tych wehikułów finansowych jeszcze w latach 60-tych ub. wieku, kiedy Alfred Winslow Jones utworzył pierwszy tego rodzaju fundusz i zastosował strategie hedgingowe. Dziś instrumenty pochodne stosowane w strategiach funduszy hedgingowych pełnią zazwyczaj rolę pomocniczą.
Fundusze hedgingowe są wyrafinowanymi wehikułami finansowymi, gdzie zarządzający stosują szereg nowoczesnych strategii inwestycyjnych. Dają one wyniki nisko skorelowane lub ujemnie skorelowane z inwestycjami opartymi na tradycyjnych instrumentach finansowych (akcje, obligacje). W związku z tym, stanowią cenny składnik przy budowie zdywersyfikowanego portfela inwestycyjnego.

Niska korelacja wyników funduszy hedgingowych z rynkiem akcji i obligacji pozwala ograniczyć a nawet uniknąć strat wynikających ze zdarzeń nadzwyczajnych (kryzysy, wojny, zamachy terrorystyczne). Przykładem może być zachowanie indeksów akcji i indeksów funduszy hedgingowych w latach: 1990 (wojna w Zatoce Perskiej), 1997 (kryzys azjatycki), 1998 (kryzys rosyjski), wrzesień 2001 (zamachy terrorystyczne w USA), pęknięcie „bańki internetowej” w 2001 r. Ostatni kryzys finansowy również odbił się mniejszym spadkiem wartości wycen funduszy hedgingowych niż inwestycji w akcje lub w tradycyjne fundusze akcji. Średnia roczna zmiana indeksu funduszy hedgingowych Greenwich Global Hedge Fund Index za okres ostatnich 5 lat wyniosła +5,8 proc. Dla porównania indeks amerykańskiej giełdy papierów wartościowych S&P500 wzrastał w tym czasie średnio o 3,3 proc. rocznie a MSCI World Equity Index o 0,5 proc.

Również wskaźnik zmienności, którego miarą jest odchylenie standardowe był niższy dla funduszy hedgingowych (7,0 proc.) wobec 17,9 proc. dla idneksu S&P500 oraz 19,3 proc. dla MSCI WEI.

Strategie inwestycyjne
W strategiach inwestycyjnych funduszy hedgingowych, zarządzający stosują szeroki zakres instrumentów i technik opartych na:

• krótkiej sprzedaży,
• lewarowaniu,
• arbitrażu,
• instrumentach pochodnych,
• wykorzystywaniu zdarzeń nadzwyczajnych (fuzje, przejęcia, wykup akcji, zyski lub straty nadzwyczajne, bankructwa),
• inwestowaniu w spółki z problemami finansowymi,
• inwestowaniu w trudne wierzytelności,
• analizie globalnych trendów ekonomicznych,
• wykorzystywaniu potencjału rynków wschodzących.

Analitycy dokonali klasyfikacji strategii inwestycyjnych funduszy hedgingowych, co pozwala śledzić ich efektywność. Na przykład firma konsultingowa i doradcza Greenwich Alternative Investments z USA wyróżnia 15 rodzajów strategii, które sytuuje w czterech grupach.



Nadzór i regulacje
Często dyskutowanym problemem jest ryzyko funkcjonowania funduszy hedgingowych i ich wpływ na rynki finansowe i towarowe. Reprezentują one grupę inwestycji mocno spekulacyjnych. Wysoki poziom lewarowania, stosowanie krótkiej sprzedaży, hybrydowych instrumentów finansowych może implikować zwiększony poziom ryzyka inwestycyjnego. Sprawozdania finansowe funduszy nie podlegają obowiązkowemu audytowi. Brak w większości przypadków nadzoru ze strony organów państwowych, jednolitych zasad wyceny aktywów i obowiązków informacyjnych powoduje, że działalność tych podmiotów nie jest wystarczająco transparentna.