Z dniem 1 stycznia 2008 r. na terytorium Unii Europejskiej obowiązują nowe, dotychczas nie stosowane na tak szeroką skalę ułatwienia podczas kontroli celnej, w związku z powstaniem nowatorskich regulacji prawnych – świadectwo AEO.

Autohorised Ekonomic Operators AEO (upoważniony przedsiębiorca), wg dokumentu wydanego przez Komisję Europejską w Brukseli 29 czerwca 2007 (Taxud 2006/1450 „Upoważnieni Przedsiębiorcy – wytyczne” ) jest to przedsiębiorca, który jest wiarygodny w całej Wspólnocie w zakresie swoich operacji celnych i w związku z tym przysługuje mu prawo do uzyskania korzyści na obszarze wspólnoty. Przedstawiona definicja ma odzwierciedlenie w przepisach prawa (Rozporządzenie Komisji WE Nr 1875/2006 z dnia 18 grudnia 2006 zmieniające rozporządzenie EWG Nr 2454/93 ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – tytuł IIA oraz art. 1.12 przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego).


Określenie „przedsiębiorca” wskazuje adresatów nowych regulacji prawnych są przedsiębiorcy, którzy bezpośrednio lub pośrednio uczestniczą w wymianie towarowej z zagranicą, czyli importerzy, eksporterzy, przewoźnicy, spedytorzy, agenci celni, prowadzący składy celne oraz producenci towarów przeznaczonych na eksport.

Kolejnym elementem jest sformułowanie „wiarygodny w całej Wspólnocie w zakresie swoich operacji celnych”, które oznacza, iż ubiegając się o status AEO należy:

po pierwsze spełnić określone kryteria formalne tj. złożyć wniosek wraz z załączonymi dokumentami:
1. Potwierdzenie prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę (wyciąg z KRS lub ewidencji działalności gospodarczej)
2. Zaświadczenie o niekaralności wnioskodawcy (w przypadku gdy jest to osoba prawna lub stowarzyszenie sprawdzeniu podlegają wszystkie osoby kierujące przedsiębiorstwem)
3. Wykaz stałych przedstawicieli prawnych do spraw celnych, z których usług korzysta w momencie składania wniosku oraz oświadczenie o ich niekaralności sporządzone przez wnioskodawcę
4. Oświadczenie wnioskodawcy, że w stosunku do niego nie jest prowadzone postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne w związku z ogłoszeniem upadłości
5. Kwestionariusz samooceny lub dokumenty charakteryzujące wnioskodawcę zgodnie z częścią „informacje o przedsiębiorcy”.

po drugie poddać się dobrowolnie kontroli pod kątem spełnienia kryteriów dla wiarygodnych przedsiębiorców:
1. Odpowiednie przestrzeganie wymogów celnych. Badane są informacje z okresu ostatnich trzech lat, czy przedsiębiorca nie naruszył przepisów regulujących obrót towarowy z zagranicą. Jeżeli naruszenia miały charakter incydentalny, a negatywne skutki nie były wysokie – jest to przesłanka pozwalająca na warunkowe lub bezwarunkowe uznanie powyższego kryterium za spełnione. Badana jest również organizacja wewnątrz przedsiębiorstwa pod kątem czy istnieją procedury, mechanizmy pozwalające na unikniecie w przyszłości (lub minimalizacje) ewentualnych nieprawidłowości.
2. Czy istnieją odpowiednie systemy zarządzania ewidencjami handlowymi, transportowymi, które to umożliwią właściwą kontrolę celną. Szybki dostęp do elektronicznych ewidencji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą powiązaną z wymianą towarową z zagranicą dla jednostek kontrolnych w służbie celnej. Kontrolą objęte są zarówno procedury wprowadzania niezbędnych danych do elektronicznych ewidencji jak również bezpieczeństwo samych baz danych (zabezpieczenia przed możliwością dostępu dla osób nieuprawnionych)