IPO czyli pierwsza publiczna oferta, diametralnie wpływa na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Uzyskanie statusu spółki publicznej, a następnie zgody na dopuszczenie do giełdowego obrotu, jednoznacznie wiąże się z prestiżem i przynależnością do elitarnego grona spółek spełniających twarde wymagania postawione przez KPWiG oraz Radę Giełdy.

Dla dynamicznie rozwijających się spółek, rynek publiczny jest najlepszą drogą pozyskania źródeł finansowania, poprawy wizerunku. Jednym słowem warto być na giełdzie.

Korzyści płynące z IPO zaczyna dostrzegać coraz większa liczba spółek, czego dowodem jest skala zainteresowania rynkiem publicznym. Rok 2004przyniósł aż 36 debiutów giełdowych. Takiej liczby nie spodziewał się nawet Wiesław Rozłucki , prezes Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. W wywiadzie udzielonym na początku 2004r. przyznał on, że debiut ok. 10 spółek uznałby za satysfakcjonujący. Jak pokazał czas, rzeczywistość przerosła życzenia prezesa Rozłuckiego. Również w tym roku, tłok w giełdowej kolejce wydaje się nie słabnąć.


Inwestor strategiczny i łączenie spółek

Dostęp do kapitału

Motywowanie pracowników

Wycena walorów spółki

Wzrost prestiżu


Inwestor strategiczny i łączenie spółek

Funkcjonowanie spółki na rynku publicznym umożliwia pozyskanie inwestora strategicznego, który dostarczyć może niezbędnych technologii lub udzielić wsparcia finansowego.

Wejście w skład grupy kapitałowej dużego koncernu może umożliwić również wejście na wcześniej niedostępne rynki. Może to otworzyć nowy rozdział w historii spółki. Natomiast dla inwestora strategicznego spółka stanie się cennym uzupełnieniem w asortymencie oferowanych produktów. Łatwiej, a przede wszystkim taniej, nabyć bowiem istniejące już przedsiębiorstwo z jego udziałem w rynku i posiadaną renomą, niż budować je od podstaw. Wejście do inwestora strategicznego do spółki publicznej ułatwia jej publiczny charakter, przekładający się na większą przejrzystość a co za tym idzie ułatwioną analizę.

Debiut na giełdzie może oznaczać początek budowy silnej grupy kapitałowej i przejęć innych podmiotów. Często w prospekcie emisyjnym, jako jeden z celów emisji, podaje się chęć akwizycji spółek z branży. Dzięki temu możliwa jest dywersyfikacja działalności i uzupełnienie portfela oferowanych produktów.

Przejęcie innych spółek, zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych, może przebiegać w dwojaki sposób:

• przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółk (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej - łączenie się przez przejęcie

• przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki - łączenie się przez zawiązanie nowej spółki .

Proces łączenia spółek kapitałowych dokonuje się na wielu płaszczyznach , tak więc problem sukcesji praw i obowiązków związany z połączeniem jest bardzo złożony i nie będzie omówiony tu szczegółowo . Z przypadkiem wskazanym w pierwszym punkcie mamy do czynienia, kiedy spółka funkcjonująca na giełdowym parkiecie przejmuje inny podmiot. Zarządy obu spółek odpowiedzialne są za sporządzenie planu połączenia a WZA musi podjąć odpowiednia uchwałę. Spółka przejmująca przekazuje akcje własne (które mogą pochodzić z emisji przeprowadzonej specjalnie z tego powodu lub mogły zostać skupione przez spółkę podczas publicznego wezwania) dotychczasowym akcjonariuszom spółki przejmowanej. Tak było w przypadku fuzji Mostostalu Siedlce z Poilmexem, w wyniku której powstała spółka Polimex Mostostal Siedlce .

W zamian za przeniesienie majątku Polimexu na Mostostal, Mostostal wydał akcjonariuszom Polimexu 8.948.633 akcje na okaziciela serii F Mostostalu. Akcje Mostostalu zostanły wydane akcjonariuszom Polimexu w proporcji do posiadanych przez nich akcji Polimexu, przy zastosowaniu następującego parytetu wymiany: w zamian za każdą 1 akcję Polimexu - 0,37 akcji Mostostalu.

Z drugim przypadkiem mamy do czynienia, kiedy w wyniku połączenia powstaje nowy podmiot gospodarczy. W historii GPW mieliśmy do czynienia z kilkoma fuzjami notowanych spółek, w wyniku których powstawały nowe podmioty. W ramach jednej z nich powstał bank BZWBK S.A. – z połączenia Banku Zachodniego i Wielkopolskiego Banku Kredytowego (obie były spółkami giełdowymi). Inicjatorem fuzji była Grypa AIB właściciel obu banków. Połączenie zostało zrealizowane przez emisję nowych akcji BZ S.A. przeznaczonych dla akcjonariuszy WBK S.A., w zamian za przeniesienie całego majątku WBK S.A. na BZ S.A. Akcje nowopowstałej spółki zostały wprowadzone do obrotu giełdowego. Parytet wymiany akcji, wyniósł 1 akcja nowej emisji BZ S.A. za każde 1,72 akcji WBK S.A. Z podobna sytuacja bedziemy mieli do czynienia, gdy dojdzie do połączenia właścicieli banków PEKAO S.A. oraz BPH S.A.

Dostęp do kapitału

Pozycja spółki giełdowej daje przedsiębiorstwu szeroki wachlarz możliwości pozyskania kapitału . Zasoby środków pieniężnych potencjalnych inwestorów - otwartych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych , czy inwestorów indywidualnych zapewniają odpowiednią podaż kapitału.

 

Jak prezentuje to tabela zasoby kapitału wśród podmiotów są znaczne a skala redukcji podczas zapisów na akcje debiutantów obrazuje wielkie zainteresowanie taką forma lokowania pieniędzy .

Dzięki swojej przejrzystości i wysokiej wiarygodności spółce łatwiej uzyskać dostęp do zasobów szerokiego kręgu kapitałodawców, emitując akcje lub obligacje a zgromadzone środki przeznaczyć na inwestycje wspierające rozwój, poprawę płynności finansowej poprzez zasilenie kapitału obrotowego czy akwizycje spółek z branży w której działa. Oczywiście na powodzenie emisji wpływ będą miały takie czynniki jak kondycja finansowa spółki i osiągane wyniki(przede wszystkim ich stabilność) oraz ogólna sytuacja panująca na rynku.

Spółka funkcjonująca na rynku publicznym ma do wyboru jeden z trzech wariantów emisji akcji :

• W ramach prawa poboru emisja skierowana jest do obecnych akcjonariuszy spółki. Przedsiębiorstwo pozyskuje kapitał, dając możliwość jego właścicielom utrzymania zaangażowania w kapitale na dotychczasowym poziomie. Aktualni akcjonariusze mogą zbyć prawa poboru na rzecz innych inwestorów.
• Poprzez przeprowadzenie publicznej emisji akcji z wyłączeniem prawa poboru do szerokiego grona inwestorów
• Nowa emisja może zostać skierowana do inwestora kwalifikowanego .

Jak pokazuje praktyka gospodarcza naszego kraju, zdarza się iż spółki publiczne przeżywające problemy finansowe decydują się na emisję akcji skierowaną do wierzycieli przedsiębiorstwa. Z sytuacją taka mieliśmy do czynienia w przypadku Netii, która w roku 2002 przeprowadziła restrukturyzacje zadłużenia, wynikającego z wyemitowanych wcześniej obligacji. Obligatariuszom zaproponowano zamiast wykupu papierów dłużnych objęcie nowej emisji akcji spółki. Konwersja zadłużenia jest sposobem na wyjście z trudnej sytuacji, ale należy pamiętać, że takie rozwiązanie prowadziło zmian w strukturze własnościowej spółki.

Posiadanie statusu spółki giełdowej ułatwia również dostęp do kredytu. Współfinansowanie inwestycji poprzez kapitał obcy pozwala na osiągnięcie dodatkowych korzyści, dzięki zastosowaniu efektu dźwigni finansowej. To w interesie banków jest współpraca z największymi polskimi przedsiębiorstwami. Wielu prezesów podkreśla, że przed giełdowym debiutem niewiele banków zainteresowanych było współpracą z ich firmami. Po przeprowadzeniu publicznej oferty to najbardziej renomowane banki zabiegają o nawiązanie współpracy a spółka ma możliwość przebierania w ofertach i wybrania partnera, który oferuje najdogodniejsze warunki.

Rynek papierów wartościowych daje również możliwość emisji papierów dłużnych –obligacji oraz instrumentu hybrydowego jakim są obligacje zamienne na akcje Emisja obligacji korporacyjnych jest doskonałą alternatywą dla kredytu bankowego. Harmonogram spłaty zobowiązania wynikający z obligacji jest korzystniejszy dla emitenta. W przypadku obligacji w pierwszej kolejności spłaca się odsetki od wyemitowanych papierów w postaci kuponów odsetkowych a pożyczony kapitał zwraca na końcu okresu. Jak wiadomo rata kredytu składa się z części kapitałowej oraz należnych bankowi odsetek. Emisja obligacji pozwala również na dostosowanie struktury finansowania zewnętrznego do zmieniającego się zapotrzebowania na środki finansowe poprzez dopasowanie wielkości emisji do potrzeb kapitałowych - emisje w transach.

Natomiast emisja obligacji zamiennych może być drogą pozyskania kapitału dla spółek charakteryzujących się dobrymi perspektywami rozwoju , które jednak obecnie nie są odpowiednio wycenione przez rynek. Posiadacze tych papierów wartościowych uzyskują możliwość ich zamiany w późniejszym okresie na akcje spółki po z góry określonej cenie nazywanej cena konwersji. Dlatego w przyszłości, jeżeli cena akcji wzroście posiadacze obligacji zdecydują się na jej konwersję lub w przypadku nie satysfakcjonującego ich kursu walorów spółki, przetrzymają ja do okresu wykupu. Jednak ta opcja ma swoja cenę- oprocentowanie obligacji zamiennych jest niższe od jej tradycyjnego odpowiednika. Z polskich spółek giełdowych jako pierwsza na taki krok zdecydował się Optimus , który w 1996r. przeprowadził emisje obligacji zamiennych o wartości 30 mln dolarów. Ich okres zapadalności wynosił 5 lat a oprocentowanie stanowiło 3% wartości nominalnej.

Warto również zaznaczyć, że spółki giełdowe charakteryzują się dużą przejrzystością działania, ze względu na ciążące na nich obowiązki informacyjne. Stanowią więc atrakcyjną grupę klientów dla sektora bankowego, ponieważ uważane są za podmioty obarczone, niższym od pozostałych, ryzykiem niewypłacalności. Dlatego mają możliwość uzyskania kredytu bankowego na preferencyjnych warunkach.

Motywowanie pracowników

Status spółki publicznej umożliwia jej właścicielom motywację kluczowych dla funkcjonowania spółki pracowników, dzięki realizacji programu opcji menedżerskich. Metoda ta jest powszechnie stosowana w krajach zachodniej europy oraz w stanach zjednoczonych.

Status spółki publicznej umożliwia jej właścicielom motywację kluczowych dla funkcjonowania spółki pracowników, dzięki realizacji programu opcji menedżerskich. Metoda ta jest powszechnie stosowana w krajach zachodniej europy oraz w stanach zjednoczonych.
Opcja menedżerska jest instrumentem finansowym stanowiącym formę umowy między właścicielami spółki a osobami nią zarządzającymi. Najczęściej dotyczy ona osiągnięcia z góry określonej wartości akcji spółki lub wyników finansowych. Pracownicy, którzy przyczynili się do wzrostu wartości spółki uprawnieni są do otrzymania akcji po preferencyjnych cenach. Taka konstrukcja umowy zapewnia wzrost zaangażowania menedżerów w działalność In dążenie do wyznaczonych przez właścicieli celów.

W naszym kraju programy motywacyjne są zazwyczaj realizowane albo poprzez emisję akcji (poprzedzoną emisją warrantów subskrypcyjnych) lub emisji obligacji zamiennych na akcje. W pierwszym przypadku, papiery wartościowe nabywane są przez subemitenta usługowego. Staje się ich posiadaczem na korzystnych warunkach cenowych. Po zakończeniu programu, jeżeli jego warunki zostały spełnione, uprawnione osoby mają prawo odkupić papiery od subemitenta. Cena uwzględnia wartość pieniądza w czasie oraz marżę subemitenta. Akcje, których nie objęto, przeznaczone zostają do umorzenia.

Natomiast jeżeli właściciele spółki zdecydowali się na przeprowadzenie programu motywacyjnego emitując obligacje zamienne na akcje WZA powinno zadecydować w swojej uchwale o warunkowym podwyższeniu kapitału zakładowego. Gdy założenia programu zostaną spełnione, osoby upoważnione do objęcia obligacji mogą dokonać ich konwersji na akcje. Te obligacje, które nie zostały skonwertowane na akcje zostają wykupione przez emitenta.

Wycena walorów spółki

Każdego dnia podczas sesji giełdowej siły popytu i podaży wyceniają papiery wartościowe spółki.

Oznacza to, że posiadacze walorów maja możliwość wycofania się z wcześniej podjętej inwestycji, natomiast podmioty dostrzegające potencjał spółki mogą je nabyć. Zapewnia to odpowiednią płynność akcji spółki. Wycena rynkowa jest odzwierciedleniem opinii inwestorów o podmiocie. Daje również osobom zarządzającym spółką informacje o przyszłych potencjalnych emisjach oraz daje możliwość oszacowania potencjalnych wpływów w wyniku jej przeprowadzenia.

Wzrost prestiżu

Dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu oraz notowań na GPW wpływa na wzrost prestiżu oraz sposobu postrzegania przedsiębiorstwa przez uczestników życia gospodarczego.

Spółka uzyskuje rozgłos, który nie byłby możliwy w sytuacji funkcjonowania na rynku niepublicznym. Dzięki temu „zakorzenia” się w świadomości inwestorów, którzy wcześniej mogli nie zdawać sobie sprawy z jej istnienia.

Wzrasta również wiarygodność wśród kontrahentów oraz rozszerza się grono potencjalnych partnerów biznesowych. Obecność w mediach – prasie i telewizji - wspomaga budowę marki - staje się ona rozpoznawalna i dociera do szerszego grona odbiorców, nie związanego uprzednio ze spółką. Można zatem stwierdzić, że funkcjonowanie na giełdzie zapewnia nieustającą kampanię marketingową dla przedsiębiorstwa.