Franchise to rodzaj współpracy pomiędzy dwoma niezależnymi firmami polegający na tym, iż jedna z nich jest nadrzędną w stosunkach korporacyjnych dla drugiej.

 

Współpraca pomiędzy nimi polega na stałej, określonej umową zależności w dystrybucji dóbr materialnych lub niematerialnych według koncepcji działalności gospodarczej stworzona prze Twórce franchise, a realizowaną przez jej Partnerów jak i jego samego.

W zamian za przekazane niejawnych, praktycznych informacji, wynikających z doświadczenia i przetestowanych przez twórce, oraz możliwość wykorzystywania znaku towarowego, oznaczeń graficznych i innych oraz stałej pomocy Partner franchise (franchisingobiorca) przekazuje twórcy systemu franchise (franchisingodawcy) świadczenia pieniężne.

Franchise jest sposobem na prowadzenie działalności gospodarczej w odróżnieniu od franchisingu, który jest już wdrożonym i funkcjonującym jej sposobem.

Franchising jest to system sprzedaży towarów towarów lub/i usług lub/i technologii.

Prawo upoważnia i zmusza Partnera franchise w zamian za bezpośrednie lub pośrednie wynagrodzenie finansowe do używania nazwy handlowej Twórcy sieci i/lub znaku handlowego handlowego/lub znaku serwisowego, metod handlowych i technicznych, systemu procedur i innych praw branżowych i/lub zasobów intelektualnych, wspieranych przez stałą handlową i techniczną pomoc w ramach struktury i w czasie trwania pisemnej umowy franchisingu, zawartej w tym celu pomiędzy stronami.

Podstawowa różnica między umową zlecenia a umową franchisingu jest fakt wykonywania przez przyjmującego zlecenie na rzecz zleceniodawcy tylko czynności określonych w umowie. Korzystający z sieci franchisingowej działa we własnym imieniu i na własny rachunek. Podejmuje też czynności, które niekoniecznie muszą być określone w umowie. Różny jest zatem zakres działalności stron w obu umowach. Należy przy tym pamiętać, że w porównaniu z umową zlecenia, role stron w umowie franchisingu są odwrócone. Wynika to, między innymi, z określenia konstrukcji odpłatności umowy.

Istnieje tzw. Kodeks Etyczny Franchisingu, który ma zastosowanie we wzajemnych stosunkach między Twórcą sieci a jego pojedyńczym Partnerem franchise (agent), oraz w równej mierze między Master Partnerem franchise czyli nadrzędnym agentem świadczenia dla z kolei kolejnego agenta, zwanego pojedyńczym Partnerem franchise.

Mimo że agent i korzystający z sieci są samodzielnymi podmiotami, różnice w stosunkach między nimi a drugimi stronami umów powodują, że podobieństwo ma niewielkie znaczenie. Agent, zajmujący się zawodowo dokonywaniem czynności umownych, pobiera opłaty za swą działalność, a więc utrzymuje się z wynagrodzenia wypłacanego przez dającego zlecenie. Korzystający z sieci nie pobiera opłat, nie jest mu wypłacane wynagrodzenie w jakiejkolwiek formie. Ciągnie natomiast zyski z działalności w ramach sieci franchisingowej.

Franchising cechuje silne poczucie identyfikacji stron umowy z siecią, czego brak jest w przypadku dystrybucji towarów. Wśród postanowień umowy franchisingu mogą się znaleźć postanowienia przywodzące na myśl niektóre odmiany umów pośrednictwa handlowego. Nie będzie to jednak umowa komisu, gdyż brak jest między nią a umową franchisingu jakichkolwiek istotnych podobieństw.

Umowa Francisingu nie ma swoich osobnych uregulowań w Kodeksie Cywilnym, Zatem skuteczną regulacją w tej mierze musiał stać się inny artykuł tegoż kodeksu. Taką rolę spełnił choć nie dostatecznie dobrze, ale jednak art. 353 kc odnoszący się w swojej treści do swobody kształtowania umów pomiędzy stronami.


Materiały do artykulu zaczerpnięto z Europejskiego Kodeksu Etyki dla Franchisingu, oraz Orzecznictwa Sądów Polskich.


Przemysław Gogojewicz