Optymalizacja wszelkich form funkcjonowania przedsiębiorstwa w celu zmniejszenia kosztów jest obecnie standardem.

Dlatego też coraz powszechniejsze staje się stosowanie elastycznych form zatrudnienia pracowników.

Leasing pracowniczy obok kontraktów menedżerskich i telepracy, cieszy się wciąż coraz większą popularnością. Dla pracowników leasingowych jest również szansą na zatrudnienie i zdobycie doświadczeń zawodowych.

Leasing pracowniczy , wywodzący się ze Stanów Zjednoczonych, funkcjonuje na rynku polskim od przeszło 10 lat, czyli praktycznie od czasu kiedy zaczęły powstawać w Polsce pierwsze agencje pracy tymczasowej. Nie był co prawda uregulowany prawnie, ale „to co nie jest zabronione jest dozwolone”.

Zdarzały się przypadki, iż pracownik pozostawał zatrudniony w ramach leasingu przez kilka lat. Regulacje wprowadzone od 1 stycznia 2004 r. z jednej strony zrównały niemal pracowników leasingowanych z pozostałymi pracownikami firmy,
z drugiej zaś strony wprowadziły limity świadczenia pracy na rzecz jednej firmy do maksymalnie jednego roku.

W jakich sytuacjach stosuje się leasing pracowniczy?

Leasing pracowniczy cieszy się ogromną popularnością w firmach, gdzie występuje wyraźna sezonowość produkcji czy usług i w związku z tym istnieje konieczność dostosowania zatrudnienia do potrzeb rynku. Przykładem mogą być tu firmy produkujące napoje czy lody, gdzie latem gwałtownie wzrasta potrzeba zatrudnienia znacznie większej liczby osób.

Zatrudnienie pracowników leasingowych jest korzystne zwłaszcza do realizacji zadań, do których pracownicy etatowi nie posiadają odpowiednich zezwoleń np. w firmach produkcyjnych często istnieje potrzeba zatrudnienia osób posiadających uprawnienia potrzebne do prowadzenia wózków widłowych.

Leasing pracowniczy jest również często stosowany w spółkach notowanych na giełdzie, gdzie wskaźniki zysków analizowane są do ilości zatrudnionych osób. Następstwem tego jest ograniczanie etatów.

W tej sytuacji stosowanie leasingu jest jedyną możliwością zatrudnienia niezbędnych pracowników. Pracowników leasingowych zatrudnia się często do prac, niezwiązanych z kluczową działalnością firmy, (np. do sprzątania, ochrony) czy też w celu wykonywania prac okazjonalnych (np. w okresie zwiększonej promocji firmy kiedy istnieje potrzeba zatrudnienia hostessy.)

Firmy korzystają z leasingu również w przypadku, gdzie istnieje konieczności zatrudnienia pracownika o określonych kwalifikacjach, na bardzo krótki okres, który ma wykonać konkretne zadanie (np. zatrudnienie tłumacza na okres pobytu zagranicznej delegacji).

I wreszcie leasing sprawdza się w sytuacji nieobecności etatowych pracowników, przebywających na zwolnieniach lekarskich czy urlopach wypoczynkowych, na wybranych stanowiskach (np. recepcji czy w administracji, gdzie praca nie wymaga szczególnego wdrożenia i pracownik leasingowany szybko jest w stanie je przejąć).

Leasing dla dużych i małych

Na podstawie wyżej wymienionych sytuacji, gdzie sprawdza się leasing pracowniczy, warto potwierdzić, iż leasing może funkcjonować zarówno w firmach małych jak i w gigantach, zatrudniających tysiące pracowników. Forma prawna czy ilość zatrudnionych osób przez firmę również nie są czynnikami ograniczającymi stosowanie leasingu.

Leasing tematem tabu

Niestety firmy korzystające z leasingu pracowniczego nie chcą oficjalnie mówić o stosowaniu tej formy zatrudnienia. W przypadku banków, powodem może być troska o potencjalnych klientów, którzy mogą obawiać się utraty poufności danych przez pracowników zatrudnionych tymczasowo.

W przypadku firm informatycznych, gdzie zdarza się, iż w ramach leasingu zatrudnionych jest równocześnie nawet kilkadziesiąt osób również temat leasingu pozostaje tematem tabu. Być może jest to związane z kreowaniem określonej kultury organizacyjnej i zatrudnianie pracowników w oparciu o umowy krótkoterminowe może zachwiać długo wypracowywany wizerunek na rynku.

Utraty opinii dobrego pracodawcy nie obawiają się natomiast supermarkety, gdzie wielu pracowników ma „przypiętą szpilką” nazwę agencji pracy tymczasowej. Być może jest to dobry sposób aby usprawiedliwić brak kompetencji u tych pracowników. Jako klienci z reguły traktujemy osoby uczące się z większą pobłażliwością.

Jak skorzystać z leasingu pracowniczego?

Aby skorzystać z leasingu należy zwrócić się do agencji pracy czasowej i podpisać z nią odpowiednią umowę. Leasing pracowniczy podlega bowiem ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Reguluje ona zasady zatrudniania pracowników w oparciu o leasing, z uwagi, iż świadczona przez nich praca ma charakter tymczasowy.

Obowiązki agencji pracy tymczasowej wobec pracowników zatrudnionych w ramach leasingu.

Agencje pracy tymczasowej mają obowiązek formalnego zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy.

Założeniem jest, iż umowy na czas określony wygasają wraz z upływem czasu, na jaki zostały zawarte lub podlegają rozwiązaniu za wypowiedzeniem. Muszą one zawierać stosowną klauzulę dopuszczającą wypowiedzenie w treści umowy. Natomiast umowy na czas określonej pracy, analogicznie jak ich kodeksowy odpowiednik, wygasają z dniem ukończenia prac, dla których zrealizowania zostały zawarte.

Zatrudnienie pracowników w oparciu o umowę - zlecenie możliwe jest jedynie w sytuacji, kiedy zatrudniona osoba nie pracuje w stałych godzinach i pod stałym nadzorem innego pracownika. Warto przypomnieć - kiedy umowa cywilno-prawna nosi znamiona umowy o pracę, istnieje ryzyko, iż pracownik w Sądzie Pracy zażąda weryfikacji świadczonego charakteru pracy. Może to wiązać się z koniecznością zapłacenia przez pracodawcę grzywny i opłacenia wstecz należnych w umowie o pracę składek ZUS.

Mimo, że pracownik leasingowy jest zatrudniony w agencji pracy tymczasowej, również firma docelowa, gdzie pracownik fizycznie świadczy pracę ma również szereg obowiązków. Prowadzi między innymi ewidencję czasu pracy pracowników leasingowanych, w zakresie i na zasadach obowiązujących w stosunku jak do własnych pracowników.

Ma obowiązek również udzielać zgody na wykorzystanie urlopu wypoczynkowego, przysługującego w wymiarze 2 dni za każdy przepracowany miesiąc. Jest to swoista nowość, gdyż w tym zakresie prawa pracownika leasingowanego zostały zrównane z pracownikiem zatrudnionym na stałe.

Ograniczenia korzystania z leasingu pracowniczego

Według Ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, pracownik leasingowany może świadczyć pracę na rzecz firmy (pracodawcy-użytkownika) maksymalnie 12 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy pracownik zatrudniony w ramach leasingu realizuje zadania, których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika (np. przebywającego na urlopie wychowawczym).

Wówczas czas wykonywania pracy na rzecz jednego pracodawcy-użytkownika może wynosić maksymalnie 36 miesięcy. Intencją ustawodawcy było zatrudnienie na stałe pracownika (wynajętego z agencji pracy tymczasowej) u „pracodawcy – użytkownika” po okresie 12 miesięcy.

Koszty związane z leasingiem pracowniczym

Najczęściej agencje pracy tymczasowej kalkulują swoje wynagrodzenie w oparciu o stawkę procentową wynagrodzenia pracownikami leasingowanego. Przeważnie wynoszą one kilkanaście procent. W przypadku korzystania z większej ilości pracowników, bądź otrzymujących wyższe wynagrodzenie istnieje możliwość negocjacji cen z agencją pracy tymczasowej.

W przypadku firm, gdzie występuje zmienność godzin pracy (np. w przypadku firm produkcyjnych) jest możliwość ustalenia stawki godzinowej.
W sytuacji, gdy agencja pracy tymczasowej podejmuje się również rekrutacji kandydatów, stawki mogą dodatkowo zawierać dodatkowe wynagrodzenie związane z poszukiwaniem kandydatów.

Korzyści dla firm korzystających z leasingu

Podstawową korzyścią korzystania z leasingu jest przeniesienie na firmę zewnętrzną (agencję pracy tymczasowej) wszelkich procedur związanych z zatrudnieniem pojedynczego pracownika lub grupy osób. Kolejny przesłanką jest obniżenie kosztów zatrudnienia pracowników, na skutek braku konieczności wynagradzania za czas gotowości do pracy pracowników.

Dla wielu przedsiębiorstw jest to związane z optymalizacja kosztów pracy. Rozliczenia wynagrodzeń na podstawie przepracowanych godzin, umożliwiają jednocześnie zaplanowanie czasu pracy i dzięki temu zapewniają całkowitą kontrolę kosztów.

Dzięki leasingowi możliwe jest dokładne dostosowanie struktury zatrudnienia do potrzeb firmy, nawet w krótkich okresach i w związku z tym minimalizację kosztów pracy. Nie ma również kosztów związanych ze zwalnianiem pracowników takich, jak w przypadku umowy o pracę, a więc odprawy czy kosztów związanych z okresami wypowiedzenia.

Stosowanie leasingu pracowniczego rozwiązuje problem sprostania wymaganiom potrzebom rynku, bez konieczności płacenia nadgodzin etatowym pracownikom. I wreszcie dzięki niemu firmy mogą skoncentrować się na kluczowej działalności i strategicznych działaniach personalnych.

Zalety i wady leasingu

Leasing cieszy się dużą popularnością wśród samych pracowników. Zwłaszcza, że od 1 stycznia 2004 r. pracownicy leasingowani posiadają ochronę prawną, zbliżoną do pracownika etatowego. Pracownikowi świadczącego pracę w ramach leasingu, przysługuje prawo dochodzenia swych praw od agencji pracy tymczasowej.

Dotyczy to sytuacji, kiedy „pracodawca użytkownik”, naruszy przysługujące mu prawo na mocy ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (np. zasadę równego traktowania w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na stałe).

Tymczasem dla osób poszukujących pracy, zatrudnienie czasowe jest źródłem dochodów do czasu znalezienia pracy stałej pracy.

Świadczenie pracy dla więcej niż jednego pracodawcy jest szczególnie cenne w zdobywaniu nowych doświadczeń zawodowych (np. w okresie studiów).


Minusy stosowania leasingu dla przedsiębiorców

Przedsiębiorcy podkreślają, iż pracowników leasingowanych cechuje niski poziom utożsamiania się z firmą oraz niski poziom lojalności pracowników leasingowanych. Z drugiej strony nie ma się co dziwić, mają bowiem oni świadomość, iż umowa z nimi została zawarta na czas określony i istnieje jedynie prawdopodobieństwo, iż zostaną oni zatrudnieni w firmie macierzystej na stałe.

Przed podjęciem decyzji czy warto zastosować leasing pracowniczy we własnej firmie, należy przeanalizować zarówno zalety elastycznych form zatrudnienia jak i ich wady.