Umowa faktoringowa standardowo dzieli się na dwie części: podstawową i rozszerzoną. Część podstawowa reguluje zakres współpracy między faktorem a faktorantem. Zawarte w niej postanowienia nie podlegają negocjacjom.

W tej części powinny się znaleźć następujące elementy:

1) dokładne określenie stron umowy wraz z osobami je reprezentującymi;
2) data zawarcia umowy;
3) wskazanie rodzaju faktoringu (czyli chodzi o zakres odpowiedzialności instytucji faktoringowej z tytułu niewypłacalności dłużnika);
4) czas trwania umowy;
5) wyraźne oznaczenie wierzytelności przenoszonych w drodze umowy na faktora;

6) określenie przyjętych przez faktora zobowiązań, jego praw i obowiązków względem faktoranta i dłużnika;
7) wskazanie praw i obowiązków spoczywających na faktorancie z tytułu umowy;
8) ustalenia dotyczące faktu i terminu notyfikowania bądź nieinformowania dłużnika o zawarciu umowy faktoringu, a także tego kto dokona jego zawiadomienia;
9) wskazanie sposobu wyliczania kwoty netto do wypłaty dla faktoranta z tytułu faktury wykupionej przez faktora;
10) dokładne sprecyzowanie elementów wynagrodzenia faktora z tytułu czynności przez niego wykonywanych na rzecz faktoranta;
11) określenie prawnego zabezpieczenia wierzytelności skupionych przez faktora;
12) wskazanie limitu zaangażowania faktora z tytułu nabytych od faktoranta należności (w przypadku faktoringu z określonym limitem);
13) określenie warunków rozwiązania umowy przez każdą ze stron;
14) ustalenie trybu i miejsca rozstrzygania sporów powstałych w wyniku realizacji umowy;
15) podpisy osób uprawnionych do reprezentowania podmiotów tj. faktora i faktoranta;
16) ustalenie ewentualnego średniego terminu płatności dla wierzytelności, niepowodującego jednocześnie pogorszenia sytuacji płatniczej kontrahenta faktoringowego z powodu konieczności wcześniejszego spełnienia przez niego świadczenia pieniężnego.

Ustanowienie tego ostatniego zapisu w umowie jest niezmiernie ważne, ponieważ umowa faktoringu może obejmować wiele przeniesionych przez faktoranta na faktora wierzytelności o bardzo zróżnicowanych terminach płatności. Strony umowy mogą w takim przypadku uzgodnić średni termin płatności dla wszystkich należności, w stosunku do którego będą przeprowadzane wszelkie rozliczenia między faktorem a faktorantem.

Wszystkie wymienione powyżej elementy umowy faktoringowej są konieczne, a ich obecność przynosi korzyści wtedy, gdy pojawiają się nieprzewidziane komplikacje, głównie związane z opóźnieniami płatności.

Z kolei aby w pewnym stopniu ustrzec się przed komplikacjami takimi jak pojawienie się dodatkowych płatności z tytułu wykonanych przez faktora działań albo niepodjęcie określonych działań przez faktora, należy do standardowej umowy faktoringowej dołączyć postanowienia szczegółowe w tzw. rozszerzonej części umowy faktoringowej.

Artykuł jest zredagowanym za zgodą Wydawcy fragmentem książki Jacka Czareckiego „Faktoring jako instrument finansowania działalności MSP”(Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007). Książka ta zawiera syntezę wiedzy na temat faktoringu oraz prezentuje wyniki badań efektów zastosowania faktoringu w przedsiębiorstwach.