Po listopadzie 2008 r. nastała nowa era relacji bank – klient. Niestety w większości przypadków niekorzystna dla przedsiębiorstw z powodu zmniejszania poziomu finansowania. Od tamtego pamiętnego dnia banki zabrały się za weryfikację swoich umów kredytowych, co doprowadziło do powstawania zatorów płatniczych i samoistnego wydłużania spłat wierzytelności w codziennym obrocie gospodarczym pomiędzy przedsiębiorcami.

Szczególnie w trudnej sytuacji znaleźli się przedsiębiorcy działający w sektorach uznawanych za szczególnie narażone na spowolnienie gospodarcze oraz firmy nieposiadające dobrego zabezpieczenia dla posiadanych kredytów. Normą stała się zamiana kredytu obrotowego (bezcelowego) na finansowanie celowe, np. kredyt, zaliczka czy też wręcz kierowanie firmy do faktora powiązanego z bankiem.

Faktycznie w takim okresie factoring (udzielenie krótkoterminowego kredytu pod zastaw należności) może okazać się dobrym rozwiązaniem. Umowa taka zawierana jest pomiędzy dwoma stronami: dostawcą–faktorantem a faktorem. Praktycznie stronami są jednak trzy podmioty dostawca–faktorant, faktor i odbiorca – dłużnik faktoringowy, gdyż niejednokrotnie odbiorca musi zaaprobować cesję. Dlatego też dostawcy sieci handlowych mają problem z uzyskaniem faktoringu, gdyż w ich umowach często znajdują się klauzule zakazujące cesji bez ich zgody. Jeżeli nie ma jednak zawartej umowy pomiędzy dostawcą a odbiorcą zakazującej cedowanie to wystarczy pisemne zawiadomienie.

Dokładne zależności pomiędzy stronami ilustruje poniższy schemat.

Schemat nr 1 Zależności w factoringu:



Zależności:
1. Zamówienie - od odbiorcy do dostawcy
2. Dostawa (WZ) - od dostawcy do odbiorcy
3. Faktura z terminem płatności 45 dni - od dostawcy do odbiorcy
4. Kopia faktury - od dostawcy do faktora
5. Potwierdzenie transakcji- pomiędzy faktorem a odbiorcą
6. Transfer 80% FA do 3 dni- od faktora do dostawcy
7. Transfer 100% FA po 45 dniach - od odbiorcy do faktora
8. Transfer 20% FA – prowizja - od faktora do dostawcy

Jak widać na zamieszczonym schemacie, zależności, jakie występują pomiędzy podmiotami, są typowymi operacjami w obrocie gospodarczym. Należy jednak wziąć pod uwagę dwa elementy: opóźnienia płatności oraz koszty prowizji.

W powszechnym przekonaniu faktoring uchodzi za drogi instrument finansowania działalności gospodarczej. I tu może nas spotkać miła niespodzianka – gdyż prowizja faktora składa się przeważnie z dwóch elementów: kosztu kapitału i prowizji od obrotu brutto. Dlatego przy wynegocjowanej niskiej wartości i przy długich terminach płatności wartość łącznej prowizji faktora w ujęciu rocznym może być niższa niż koszt kredytu bankowego. Jeżeli przyjmiemy założenie, że zakres prowizji od obrotu w firmie faktoringowej wynosi 0,3%–2,5% i uwzględnimy koszt kapitału (Wibor 6m – 4,23%), to przy 60-dniowym terminie płatności przy dwóch pierwszych przedziałach prowizja łączna jest niższa niż przeciętny koszt kredytu, który przyjęty został na poziomie Wibor 6m + 3,5% (kolor zielony w tabeli ilustruje układ tańszy niż kredyt bankowy). Dlatego też warto podczas negocjacji szczególną uwagę poświęcić na negocjację prowizji.