Unijna strategia 2020 zakłada większe wsparcie sfery badań i innowacji, kosztem środków przeznaczanych na dotychczasową pomoc regionom biednym w zakresie haseł zrównoważonego rozwoju. Jak zatem wygląda środowisko kształtowania się budżetu unijnego i jak prezentują się nowe kierunki wydatków?

Budżet Unii Europejskiej jest planem dochodów i wydatków Wspólnoty. Środki UE pochodzą z tak zwanych zasobów własnych, do których zalicza się np. zasoby oparte na dochodzie narodowym brutto czy VAT. W imieniu Wspólnoty środki te gromadzą państwa członkowskie, następnie przekazując do unijnego budżetu. Fundusze wpływające do budżetu UE odzwierciedlają poniekąd poziom gospodarczy i jakość życia w poszczególnych państwach członkowskich.
Roczny budżet UE stanowi ok. 1% dochodu narodowego członków UE, co w przybliżeniu odpowiada kwocie 244 euro na jednego mieszkańca. Pieniądze mają za zadanie służyć podnoszeniu jakości życia wszystkich obywateli, od studentów przez przedsiębiorców, po bezrobotnych, dzięki ułatwieniu i przybliżeniu szans rozwoju własnych możliwości w postaci szkoleń, wyjazdów zagranicznych, czy realizacji pomysłów na biznes. Najwięcej środków unijnego budżetu w okresie 2007-2013 jest przeznaczane na politykę spójności (44,6%) i wspólną politykę rolną (42,5%).

Strategia 2020 jest nowym wyzwaniem dla Unii Europejskiej. Kwestie zmian klimatycznych i ochrony środowiska, a w nim energii odnawialnej wywierają istotny wpływ na stanowienie wysokości środków w nowym okresie finansowania. Środki przeznaczone na sferę B+R mają dać odzwierciedlenie we wzroście innowacyjności i konkurencyjności Wspólnoty, którą w kontekście gospodarczym tworzą głównie małe i średnie przedsiębiorstwa.

Jednocześnie trwają debaty na temat konstrukcji budżetu w ujęciu poszukiwań równowagi między stabilnością wieloletnich ram finansowych a elastycznością wydatków. Które wynikają z różnych, nieznanych do tej pory potrzeb, mogących ujawnić się w trakcie okresu programowania 2013-2020. „Wiadomo natomiast, iż budżet UE powinien być przejrzysty, uproszczony i klarowny”- podkreślała Ewa Małuszyńska, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu w trakcie konferencji naukowej dnia 31 maja 2010 w Poznaniu pt. „Budżet Unii Europejskiej. Strategia Europa 2020”.

Niewątpliwym problemem związanym z budżetem jest fakt, iż odsetek w dochodzie narodowym brutto Wspólnoty względnej wielkości budżetu maleje, mimo iż dochód ogółem rośnie, co wynika z przystąpienia od 2004 roku dwunastu nowych członków. Przyszłość niesie ze sobą mnóstwo pytań, ale stopniowo rodzą się nowe odpowiedzi. Polsce jako państwu doganiającemu sąsiadów z Zachodu zależy na utrzymaniu środków na projekty twarde związane z infrastrukturą, jednak stopniowo poszerza się także grono zwolenników mówiących o wadze projektów innowacyjnych technologii i B+R w naszym kraju.