Sygnały napływające z Komisji Europejskiej wskazują, iż jedną z ważniejszych zmian jakie zostaną wprowadzone w systemie wsparcia dla przedsiębiorców z funduszy strukturalnych po roku 2013 będzie znaczące zwiększenie środków przeznaczonych na zwrotne instrumenty finansowe.

Preferencyjne kredyty czy poręczenia kredytowe mają w dużym stopniu zastąpić bezzwrotne granty, które obecnie są najpopularniejsza formą wsparcia inwestycyjnego dla przedsiębiorstw. W ofercie banków znajdują się aktualnie preferencyjne kredyty inwestycyjne Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz poręczenia Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Wspólnym mianownikiem dla obu tych instrumentów jest zapewnienie małym i średnim firmom łatwiejszego dostępu do finansowania.
Tanie kredyty i zwykła procedura

Misją Europejskiego Banku Inwestycyjnego jako instytucji, której udziałowcami jest 27 krajów członkowskich Unii Europejskiej jest finansowanie projektów ważnych dla całej Wspólnoty. Jednym z tych priorytetowych obszarów są kredyty dla małych i średnich przedsiębiorstw, oferowane poprzez pośredników finansowych takich jak banki. Mechanizm funkcjonowania kredytów jest stosunkowo prosty. Europejski Bank Inwestycyjny podpisuje z instytucją finansową umowę kredytową. Środki z linii kredytowej mogą być wykorzystane wyłącznie na cel określony w umowie. Ze względu na rating AAA wszystkich liczących się agencji ratingowych, EBI ma niskie koszty pozyskiwania kapitału, w związku z czym może również pożyczać środki na preferencyjnych zasadach. Pośrednik finansowy, korzystający z niskooprocentowanych linii Europejskiego Banku Inwestycyjnego, ma obowiązek obniżenia marży kredytowej dla końcowego beneficjenta, czyli małych i średnich przedsiębiorców korzystających z kredytów inwestycyjnych z refinansowaniem Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Z punktu widzenia przedsiębiorców można wymienić kilka korzyści związanych z korzystaniem z linii Europejskiego Banku Inwestycyjnego: niższy koszt kredytu – wynikający z obowiązkowego obniżenia przez pośrednika finansowego marży kredytowej; brak dodatkowych obciążeń administracyjnych – przedsiębiorca aplikuje o kredyt według standardowych procedur bankowych, a objęcie kredytu refinansowaniem EBI następuje w momencie złożenia podpisu na umowie kredytowej, w której znajduje się dodatkowy paragraf z obowiązkowymi klauzulami EBI. De facto jedyną czynnością jaką wykonuje przedsiębiorca jest złożenie podpisu na umowie kredytowej – nie ma żadnych dodatkowych wniosków aplikacyjnych czy osobnej procedury zatwierdzania wniosków; możliwość wielokrotnego korzystania z kredytów EBI; łatwy dostęp do kredytu w sieci kilkuset placówek; środki kredytu nie stanowią pomocy publicznej.

Bez trudu można sobie wyobrazić funkcjonowanie tego rodzaju linii kredytowych w ramach unijnego budżetu od roku 2014. Instytucje zarządzające podpisywałyby z instytucjami finansowymi niskooprocentowane umowy kredytowe (środki kredytu pochodziłyby z funduszy strukturalnych), które byłyby przeznaczone na finansowanie określonego rodzaju inwestycji. W umowie kredytowej można określić typ beneficjenta, rodzaj wspieranych projektów, okres kredytowania, korzyści dla ostatecznych beneficjentów itp. Na pewno dzięki niskiemu oprocentowaniu kredytu dla instytucji finansowej, kredyty udzielane przedsiębiorcom miałyby niższą od standardowej marżę kredytową, co znacząco zwiększyłoby dostęp firm do zewnętrznego finansowania. Po określonym czasie środki kredytu wracałyby do instytucji zarządzających (wraz z odsetkami) w celu ponownego wykorzystania. W przeciwieństwie do grantów inwestycyjnych, które są wykorzystywane wyłącznie jeden raz, fundusze unijne w formie kredytów dla instytucji finansowych raz uruchomione, mogłyby funkcjonować w krwioobiegu gospodarczym przez czas nieograniczony, gdyż środki kredytu wraz z odsetkami po pewnym czasie wracać będą do instytucji zarządzającej i ponownie będą mogły zostać wykorzystane do zwrotnego finansowania małych i średnich przedsiębiorców.