Dotacje unijne są narzędziem realizacji polityki regionalnej UE . Są one zasobem finansowym, który pomaga w modernizacji oraz restrukturyzacji gospodarek krajów UE poprzez zwiększanie spójności gospodarczej oraz społecznej tych państw.

Działania funduszy skupiają się przede wszystkim na wspieraniu regionów słabiej rozwiniętych. Polska z powodu niskiego ( porównując z krajami członkowskimi ) poziomu rozwoju gospodarczego jest w całości objęta Celem 1 polityki regionalnej UE . ( Cel 1 - "promowanie rozwoju i dostosowań strukturalnych w regionach słabiej rozwiniętych", Są to regiony, których PKB wynosi nie więcej niż 75% średniej UE, ok. 70% funduszy strukturalnych jest skierowanych na realizacje tego celu ) .

Fundusze strukturalne mają pomóc polskiej gospodarce w staniu się bardziej konkurencyjną . Mają także na celu wsparci w zmniejszeniu bezrobocia oraz różnic w poziomie rozwoju regionalnego.

Istnieją cztery rodzaje funduszy strukturalnych:

1. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Powstał w 1975 roku, jako odpowiedź na coraz to większe różnice w rozwoju regionalnym państw członkowskich. Ze środków tego funduszu finansowane są projekty, które dotyczą m.in. :

• inicjatyw na rzecz rozwoju regionalnego



• zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach



• ogólnie małych i średnich przedsiębiorstw



• rentownych inwestycji produkcyjnych, które sprzyjają tworzeniu nowych miejsc pracy



• rozwoju społeczeństwa informacyjnego



• ochronie środowiska



• rozwoju turystyki i kultury

2. Europejski Fundusz Społeczny

Jest najstarszym funduszem strukturalnym ( istnieje już od 1957 r.), jest to najważniejszy instrument finansowy wspólnotowej polityki regionalnej. Środki są przeznaczone przede wszystkim na zapobieganie i przeciwdziałanie bezrobociu oraz na rozwój potencjału kadrowego.

3. Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej- Sekcja Orientacji

Fundusz powstał w 1964 r jako pomoc w procesie przekształceń w rolnictwie.

4. Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa

Istnieje od 1993 roku, powstał na skutek reformy funduszy strukturalnych. Ma on na celu promocję zmian w sektorze rybołówstwa.

Do osiągnięcia celów funduszy strukturalnych, a zwłaszcza tych w zakresie poprawy konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki oraz zmniejszeniu bezrobocia mają służyć programy operacyjne. Każdy z programów jest przyporządkowany do innej dziedziny społeczno-gospodarczej.

Środki, które zostały udostępnione Polsce w ramach polityki regionalnej, są wykorzystywane poprzez realizację następujących programów operacyjnych:

• Infrastruktura i Środowisko
  
  Głównym celem Programu jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej.
  
  PO Infrastruktura i Środowisko koncentruje się na działaniach o charakterze strategicznym i ponadregionalnym. Ponad 66% wydatków będzie przeznaczonych na realizację celów Strategii Lizbońskiej.



• Innowacyjna Gospodarka
  
  PO IG ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Interwencja w ramach PO IG będzie obejmowała zarówno bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu oraz jednostek naukowych świadczących przedsiębiorstwom usługi o wysokiej jakości, a także wsparcie systemowe zapewniające rozwój środowiska instytucjonalnego innowacyjnych przedsiębiorstw.
  
  Wsparcie przewidziane w ramach PO IG udzielane będzie niezależnie od sektora czy branży, której dotyczy (przy ograniczeniach wynikających z zakresu interwencji EFRR oraz regulacji dotyczących pomocy publicznej), dzięki czemu jest uzupełnieniem działań przewidzianych w 16 RPO oraz w pozostałych programach krajowych ujętych w NSS.
  
  W ramach PO IG wspierane będą działania z zakresu innowacyjności produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw. W kontekście osiągania celów NSRO oraz PO IG, wspierana i promowana będzie innowacyjność na poziomie co najmniej krajowym i/lub międzynarodowym. Działania innowacyjne o takim charakterze i zasięgu generują najwyższą wartość dodaną dla gospodarki i przedsiębiorstw, a co za tym idzie w największym stopniu przyczyniają się do umacniania zdolności konkurencyjnej polskiej gospodarki w wymiarze międzynarodowym. W ramach PO IG nie będzie wspierana innowacyjność na poziomie lokalnym lub regionalnym.



• Kapitał Ludzki
  
  Program stanowi odpowiedź na wyzwania, jakie przed państwami członkowskimi UE, w tym również Polską, stawia odnowiona Strategia Lizbońska. Do wyzwań tych należą: uczynienie z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca do lokowania inwestycji i podejmowania pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz tworzenie większej liczby trwałych miejsc pracy. Zgodnie z założeniami Strategii Lizbońskiej oraz celami polityki spójności krajów unijnych, rozwój kapitału ludzkiego i społecznego przyczynia się do pełniejszego wykorzystania zasobów pracy oraz wsparcia wzrostu konkurencyjności gospodarki.
  
  Dążąc do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, Program będzie koncentrował wsparcie na następujących obszarach: zatrudnienie, edukacja, integracja społeczna, rozwój potencjału adaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, a także zagadnienia związane z rozwojem zasobów ludzkich na terenach wiejskich, budową sprawnej i skutecznej administracji publicznej wszystkich szczebli, wdrażaniem zasady dobrego rządzenia oraz promocją zdrowia zasobów pracy.
  
  Celem głównym Programu jest: umożliwienie pełnego wykorzystania potencjału zasobów ludzkich, poprzez wzrost zatrudnienia i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa, zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego oraz wsparcie dla budowy struktur administracyjnych państwa.



• Rozwój Polski Wschodniej

Priorytety i obszary wsparcia w ramach PO RPW :

Nowoczesna gospodarka - cel: stymulowanie rozwoju konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy:

• infrastruktura uczelni
• infrastruktura społeczeństwa informacyjnego
• wspieranie innowacji
• promocja i współpraca

Wojewódzkie ośrodki wzrostu - cel: rozwój wybranych funkcji metropolitalnych miast wojewódzkich

• system miejskiego transportu zbiorowego
• infrastruktura turystyki kongresowej i targowej

Infrastruktura transportowa - cel: poprawa dostępności i jakości powiązań komunikacyjnych województw Polski Wschodniej

• Infrastruktura drogowa
• Trasy rowerowe

Pomoc techniczna - cel: wsparcie procesu wdrażania Programu

• Wsparcie procesu wdrażania Programu
• Działania informacyjne i promocyjne Programu



• Pomoc Techniczna

PO PT obejmuje swoim zakresem wsparcie wszystkich horyzontalnych działań i procesów z zakresu zarządzania, wdrażania, monitorowania, oceny i kontroli realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia, a także z zakresu wsparcia przygotowania projektów oraz rozpowszechniania informacji i promocji operacji funduszy strukturalnych w Polsce. Przyjęcie projektu programu przez Radę Ministrów umożliwia przesłanie dokumentu do Komisji Europejskiej i rozpoczęcie procesu negocjacji.

Cele szczegółowe PO PT 2007-2013

zapewnienie sprawnej realizacji NSRO oraz wsparcie przygotowania przyszłych interwencji funduszy strukturalnych,

skuteczne rozpowszechnianie informacji i promocja NSRO oraz zapewnienie odpowiedniego przepływu i wymiany informacji pomiędzy uczestnikami procesu realizacji NSRO.

• Europejska Współpraca Terytorialna
  
  W latach 2007-2013 współpraca w wymiarze transgranicznym, transnarodowym i międzyregionalnym będzie realizowana w ramach odrębnego celu polityki spójności Unii Europejskiej - Cel Europejska Współpraca Terytorialna (EWT).



• Regionalne Programy Operacyjne


Wszystkie regionalne programy operacyjne zostały przesłane do Komisji Europejskiej. Rozpoczął się proces weryfikacji formalnej programów. KE ma dziesięć dni na dokonanie oceny formalnej każdego z nich. Potem zostaną poddane ocenie merytorycznej. Następny etap to negocjacje.

Negocjacje będą prowadzone odrębnie dla każdego województwa. Przewiduje się zorganizowanie trzech spotkań negocjacyjnych dla każdego z nich. Wstępny harmonogram procesu negocjacji zakłada zakończenie negocjacji 16 RPO z KE we wrześniu 2007 r.

Po stronie polskiej w negocjacjach będzie uczestniczył Minister Rozwoju Regionalnego, który będzie pełnił funkcję koordynatora (w tym będzie pośredniczył w kontaktach KE z regionami). Za merytoryczną część negocjacji odpowiada Instytucja Zarządzająca RPO - Zarząd Województwa.

Po zakończeniu procesu negocjacji i przyjęciu regionalnego programu operacyjnego przez Komisję Europejską, Zarząd Województwa przyjmie go w drodze uchwały a Rada Ministrów, zgodnie z art. 20 ust 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjmie uchwałę o zakresie i warunkach dofinansowania RPO środkami pochodzącymi z budżetu państwa lub ze źródeł zagranicznych, na podstawie której zostanie zawarte z Zarządem Województwa porozumienie, zwane kontraktem wojewódzkim.