Analiza Du Ponta pozwala w sposób syntetyczny ocenić sytuację finansową przedsiębiorstwa. Łączy ona wyniki z bilansu i rachunku zysków i strat ze wskaźnikową analizą finansową.

 

Powszechnie są znane dwa systemy analizy Du Ponta. Pierwszy system pozwala na wyznaczenie wskaźnika ROA, a drugi na wyznaczenie wskaźnika ROE. W niniejszym artykule prezentowany będzie drugi system nazywany czasami przez autorów literatury fachowej zmodyfikowaną formułą Du Ponta. Analiza Du Ponta jest szczegółowym przypadkiem analizy wskaźnikowej. W większości banków i instytucji finansowych wymagana jest choćby elementarna analiza wskaźnikowa. Do określenia formuły Du Ponta potrzebne są pewnie podstawowe definicje wskaźników finansowych.

MZN (marża zysku netto) = ZN : S (zysk netto przez sprzedaż)
WR (wskaźnik rotacji) = S: A (sprzedaż przez aktywa ogółem)
ROA (return on assets) = ZN : A (zysk netto przez aktywa ogółem)
MK (mnożnik kapitałowy) = A : KW (aktywa ogółem przez kapitał własny)
ROE (return of aquity) = ZN : KW (zysk netto przez kapitał własny
ROA = MZN x WR
ROE = ROA x MK

Formuła Du Ponta rozkłada zatem wskaźnik ROE na trzy elementy:
1. Marżę zysku netto – obrazują wkład marży na zyskowność
2. Rotację – wykorzystanie aktywów w firmie
3. Mnożnik kapitałowy – pokazuje wykorzystanie dźwigni finansowej

Zauważmy pewne zależności:
1. Im większą marżę na sprzedaż produktów narzuci firma, tym większy wskaźnik ROA a więc i ROE. Marży nie można jednak zupełnie swobodnie kształtować. Jeżeli będzie za duża, to produkty konkurencji staną się relatywnie tańsze i spadnie sprzedaż. Jeżeli marża będzie zbyt niska, to firma utraci potencjalne zyski. Marża w biznes planach powinna być zawsze konfrontowana ze średnią marżą w branży i dotychczasową marżą ustalona przez firmę.

2 Im większy wskaźnik rotacji (WR), tym większe ROA i ROE. Jest zatem wskazane zwiększanie rotacji. Problem polega w tym, że jest to raczej wskaźnik techniczny, który tylko w niewielkim stopniu można regulować. Cykl produkcji oraz użyte technologie określają pewną rotację zapasów i fazy wytwarzania produktów i usług. Przykładowo można podać, że w firmie farmaceutycznej nie można przyspieszyć produkcji danego lekarstwa, gdyż proces fermentacji wymaga pewnego czasu. Oczywiście tam gdzie się to da uczynić należy dążyć do zwiększania rotacji.

3. Im większy mnożnik kapitałowy (MK), tym większe ROE. Mnożnik kapitałowy jest odzwierciedleniem działania dźwigni finansowej. Dźwignia finansowa polega na tym, że angażując kapitały obce (kredyty, zobowiązania, itp.) można zwiększyć zysk przypadający dla właścicieli. Wskaźnik kapitałowy także nie może być zbyt duży, gdyż od kapitałów obcych płaci się odsetki (np. odsetki od kredytów), które są kosztem zmniejszającym zysk nominalny. Stosowanie dźwigni ma uzasadnienie wtedy, gdy stopa oprocentowania kapitałów obcych jest niższa niż stopa zwrotu z inwestycji.

Zwróćmy jeszcze uwagę, że gdy MK=1, czyli gdy firma finansuje się całkowicie ze środków własnych, to ROE = ROA. Jednak gdy firma angażuje kapitały obce do finansowania przedsięwzięcia, to aktywa są większe niż kapitał własny i MK>1.

Przykład Sprzedaż = 100 tys zł

Aktywa	Pasywa
Aktywa trwałe 40 tys zł	Kapitał własny 70 tys zł
Aktywa obrotowe 50 tys zł	Kapitał obcy 20 tys zł
Razem 90 tys zł	Razem 90 tys zł

Zysk netto wyniósł 20 tyś zł.

Wyznaczamy wskaźniki z formuły Du Ponta:

MZN = 20 :100 = 0,2 = 20%
WR = 100 : 90 = 1,11
ROA = MZN x WR = 0,2 x 1,11 = 0,22 = 22,2 %
MK = 90 : 70 = 1,29
ROE = ROA x MK = 22,2 x 1,29 = 28,57 %

Interpretacja: MZN wskazuje, że każda złotówka sprzedaży dawała średnio 20 gr. Zysku netto, marża wyniosła zatem 20%. WR (wskaźnik rotacji) pokazuje, że sprzedaż przewyższyła aktywa ogółem o 11% (nadwyżka nad 1) inaczej mówiąc, aby osiągnąć sprzedaż na poziomie 100 tyś zł, aktywa musiałyby ulec rotacji 1,11 zaraz. Trzeba pamiętać, że są to wskaźniki abstrakcyjne i średniobiorące co oznacza że niekoniecznie wszystkie aktywa musiały ulec rotacji. Ulegały jej raczej aktywa obrotowe w mniejszym stopniu aktywa trwałe. ROA = 22,2 % oznacza, że każde 100 zł zaangażowane w aktywa ogółem były o 29% większe niż zaangażowane kapitały własne. Firma korzystała zatem z finansowania zewnętrznego lecz w małym stopniu. ROE = 28,57 % oznacza, że każde 100 zł zaangażowanego kapitału własnego przyniosło 28,57 % zysku netto. ROE > ROA co pokazuje wykorzystanie dźwigni finansowej.